การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ เพื่อส่งเสริมคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนบ้านบุญนาค สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบเพื่อส่งเสริมคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนบ้านบุญนาค สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 โดยใช้การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ขั้นตอน

โดยใช้การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ ประกอบด้วย ขั้นที่ 1.1 การศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ โดยการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับการดำเนินงานของสถานศึกษาในด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ขั้นที่ 1.2 การศึกษาแนวทางการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ โดยการสังเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผุ้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและตรวจสอบรูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ ประกอบด้วย ขั้นที่ 2.1 การยกร่างรูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ ขั้นที่ 2.2 การตรวจสอบความเหมาะสมของร่างรูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ โดยผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านบุญนาค จำนวน 1 คน ครู และบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 20 คน และนักเรียนระดับชั้นอนุบาล 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 163 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง และขั้นตอนที่ 4 การประเมินรูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบ โดยผู้อำนวยการสถานศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย การวิเคราะห์เอกสาร แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบตรวจสอบ แบบประเมิน และแบบสะท้อนผลการใช้รูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ค่าร้อยละค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เนื้อหา สรุปข้อมูล จัดเรียงตามลำดับความถี่ และการทดสอบค่าที ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพปัจจุบันของการบริหารโรงเรียนคุณธรรมเชิงระบบยังขาดความเป็นระบบ โดยเฉพาะการบูรณาการระหว่างนโยบาย แผนงาน และการปฏิบัติยังไม่ชัดเจน การมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้องขาดความต่อเนื่อง และการกำกับ ติดตาม และประเมินผลยังไม่เป็นรูปธรรม ส่งผลให้การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนด้านคุณธรรม จริยธรรม และพฤติกรรมเชิงบวกยังไม่ปรากฏผลอย่างชัดเจน แนวทางที่เหมาะสมควรมุ่งเน้นการบริหารอย่างเป็นระบบ มีการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน และพัฒนาระบบการกำกับติดตามอย่างต่อเนื่อง 2. ผลการสร้างและตรวจสอบรูปแบบ พบว่า ได้รูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณธรรมที่มีความครบถ้วนเชิงโครงสร้างและสามารถนำไปใช้ได้จริง โดยประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 6 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) หลักการของรูปแบบ (2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ (3) ปัจจัยนำเข้า (4) กระบวนการบริหารตามขั้นตอน POCCC Model ได้แก่ การวางแผน (Planning) การจัดองค์กร (Organizing) การสั่งการ (Commanding) การประสานงาน (Coordinating) และการควบคุม (Controlling) (5) ผลผลิตที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน และ (6) ปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สนับสนุนให้การดำเนินงานบรรลุเป้าหมาย 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า รูปแบบมีประสิทธิภาพเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยมีค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 82.05/84.37 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ 80/80 ทั้งในระหว่างดำเนินการและผลลัพธ์หลังการดำเนินการ แสดงให้เห็นว่า รูปแบบมีคุณภาพตามเกณฑ์ที่กำหนด เมื่อเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการใช้รูปแบบ พบว่า ผู้เรียนมีคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สะท้อนให้เห็นว่า รูปแบบสามารถพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและคุณลักษณะของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิผล อีกทั้งผู้เรียนยังมีพัฒนาการด้านคุณธรรม จริยธรรม และพฤติกรรมเชิงบวกเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ในขณะเดียวกัน ครู และบุคลากรสามารถดำเนินงานตามรูปแบบได้อย่างเป็นระบบ มีความเข้าใจในกระบวนการดำเนินงาน และเกิดความร่วมมือในการพัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้การบริหารจัดการและการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน 4. ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า ผู้บริหาร ครู และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง มีความคิดเห็นต่อรูปแบบในด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด อีกทั้ง ยังมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด สะท้อนให้เห็นว่า รูปแบบมีความชัดเจนในเชิงโครงสร้างและกระบวนการ มีความเป็นระบบ สามารถนำไปปฏิบัติได้จริงในบริบทของสถานศึกษา และก่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ ทั้งในด้านการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน และการพัฒนาองค์กรอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน