นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา COACH-AI Model เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุทัยธานี ชัยนาท
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ผู้รายงาน นางวิมลรัตน์ วิเชียรรัตน์
ตำแหน่ง ศึกษานิเทศก์ วิทยฐานะ ศึกษานิเทศชำนาญการพิเศษ
สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุทัยธานี ชัยนาท
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
ปีที่รายงาน พ.ศ. 2569
รายละเอียดผลงาน
การรายงานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและใช้นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา COACH-AI Model ในการส่งเสริมครูให้สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งศึกษาผลที่เกิดขึ้นต่อครู ผู้เรียน สถานศึกษา และการนิเทศของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ สถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุทัยธานี ชัยนาท จำนวน 34 โรงเรียน ครู ผู้บริหารสถานศึกษา และบุคลากรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนการใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัลและระบบ OBEC Content Center
การดำเนินงานใช้กระบวนการนิเทศตาม COACH-AI Model จำนวน 7 ขั้นตอน ได้แก่ 1) Context & Competency Check การสำรวจบริบทและสมรรถนะครู 2) Orient & Objective Setting การสร้างความเข้าใจและกำหนดเป้าหมายร่วมกัน 3) AI-assisted Design การใช้ปัญญาประดิษฐ์ช่วยออกแบบสื่อและกิจกรรมการเรียนรู้ 4) Coaching & Classroom Tryout การโค้ชและทดลองใช้จริงในชั้นเรียน 5) Harvest & Share การรวบรวมผลงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 6) Assessment การประเมินผลการใช้นวัตกรรม และ 7) Improvement การปรับปรุงและพัฒนาต่อยอด เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสำรวจบริบทและความต้องการ แบบประเมินสมรรถนะครู แบบตรวจสอบคุณภาพสื่อหรือกิจกรรม แบบบันทึกการนิเทศ แบบสะท้อนผลหลังการใช้สื่อ แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบสรุปผลการนำนวัตกรรมไปใช้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการดำเนินงานพบว่า นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา COACH-AI Model ช่วยให้การนิเทศมีขั้นตอนชัดเจน เชื่อมโยงกับสภาพปัญหาและความต้องการของครู และมีเครื่องมือสนับสนุนการนิเทศที่สามารถนำไปใช้ได้จริง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุทัยธานี ชัยนาท สามารถส่งเสริมสถานศึกษาในสังกัด จำนวน 34 โรงเรียน คิดเป็นร้อยละ 100 มีครู ผู้บริหารสถานศึกษา และบุคลากรทางการศึกษาได้รับการพัฒนา จำนวน 1,268 คน มีผู้สามารถใช้ระบบ OBEC Content Center ได้ จำนวน 435 คน คิดเป็นร้อยละ 34.31 มีผู้สามารถผลิตสื่อเทคโนโลยีดิจิทัลได้ จำนวน 65 คน คิดเป็นร้อยละ 14.94 ของผู้ใช้ระบบ มีผู้ที่นำสื่อเข้าสู่ระบบ จำนวน 73 คน จากเป้าหมาย 100 คน คิดเป็นร้อยละ 73.00 และมีสื่อที่ผลิตและนำเข้าสู่ระบบ จำนวน 73 รายการ คิดเป็นร้อยละ 73.00
ผลที่เกิดขึ้นจากการใช้นวัตกรรม พบว่า ครูมีแนวทางในการเลือกใช้ สร้าง และประยุกต์ใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัล รวมทั้งใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือช่วยออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ใบงาน คำถาม แบบฝึกหัด และแนวทางการประเมินผลได้เหมาะสมขึ้น ผู้เรียนได้รับโอกาสในการเรียนรู้ผ่านสื่อและกิจกรรมที่หลากหลายมากขึ้น สถานศึกษามีร่องรอยการใช้สื่อ การผลิตสื่อ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านกระบวนการ PLC เพิ่มขึ้น ส่วนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีรูปแบบการนิเทศ เครื่องมือ และข้อมูลสารสนเทศสำหรับใช้วางแผน ติดตาม ประเมินผล และขยายผลการพัฒนาครู
ผลการประเมินความพึงพอใจต่อการใช้นวัตกรรมการนิเทศการศึกษา COACH-AI Model โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.57 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.48 โดยรายการที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ การโค้ช ให้คำปรึกษา และการให้ข้อมูลย้อนกลับช่วยให้ครูปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ได้ ค่าเฉลี่ย 4.67 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.43 ข้อค้นพบสำคัญจากการดำเนินงาน คือ การส่งเสริมให้ครูใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ให้เกิดผล ควรดำเนินการในลักษณะการนิเทศเชิงรุก มีการโค้ช ทดลองใช้จริง สะท้อนผล และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ครูสามารถนำเทคโนโลยีไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมั่นใจ เหมาะสม และเกิดประโยชน์ต่อผู้เรียน
คำสำคัญ: นวัตกรรมการนิเทศ, COACH-AI Model, เทคโนโลยีดิจิทัล, ปัญญาประดิษฐ์, OBEC Content Center