นวัตกรรมการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยใช้ STRATEGY 5S MODEL เพื่อการเสริมสร้างเอกลักษณ์“ทักษะเลิศ”ของนักเรียนโรงเรียนเกาะหมากน้อย
18 พ.ย. 2569
อ่าน 5 ครั้ง
ดาวน์โหลด 1 ครั้ง
บทคัดย่อ
ดังนั้นโรงเรียนเกาะหมากน้อยจึงเสนอโครงการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน เพื่อช่วยเหลือนักเรียน ได้ทั้งในเชิงสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน การป้องกันไม่ให้เกิดปัญหา การส่งเสริมพัฒนาตามศักยภาพ ตลอดจนแก้ไข ปัญหาเบื้องต้นที่เกิดขึ้นกับนักเรียนได้ และพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนให้มีความเข้มแข็งต่อไป
วัตถุประสงค์
- เพื่อให้โรงเรียนดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ โดยมีกระบวนการ วิธีการและเครื่องมือที่มีคุณภาพ บุคลากรในโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนและหน่วยงานภายนอกมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน
- เพื่อให้นักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลือและส่งเสริมพัฒนาอย่างทั่วถึง เต็มตามศักยภาพ มีความสมบูรณ์ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา
วัตถุประสงค์
- เพื่อให้โรงเรียนดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ โดยมีกระบวนการ วิธีการและเครื่องมือที่มีคุณภาพ บุคลากรในโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนและหน่วยงานภายนอกมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน
- เพื่อให้นักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลือและส่งเสริมพัฒนาอย่างทั่วถึง เต็มตามศักยภาพ มีความสมบูรณ์ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา
รายละเอียดผลงาน
นวัตกรรมการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยใช้ STRATEGY 5S MODEL เพื่อการเสริมสร้างเอกลักษณ์“ทักษะเลิศ”ของนักเรียนโรงเรียนเกาะหมากน้อย สามารถอธิบายกระบวนการหรือขั้นตอนการจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนได้ ดังนี้
1) S = Student Dentification : การระบุตัวนักเรียน
การรวบรวมข้อมูลและศึกษาวิเคราะห์บริบทของนักเรียนเป็นรายบุคคล เพื่อให้โรงเรียนเข้าใจตัวตน ข้อจำกัด ความต้องการ และสภาพแวดล้อมอย่างรอบด้าน โดยขับเคลื่อนผ่านการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านนักเรียนกลุ่มปกติทั่วไปครบถ้วนร้อยละ 100 เพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์ ควบคู่กับการสำรวจรายชื่อนักเรียนกลุ่มเสี่ยง ผ่านการบูรณาการข้อมูลสารสนเทศจากระบบ Q-info ร่วมกับข้อเสนอแนะจากครูประจำวิชาและครูประจำชั้น
๒) T = Trace And Home Visits : ติดตามและเยี่ยมบ้าน
กระบวนการติดตามและเยี่ยมบ้านนักเรียน เป็นการดำเนินงานเชิงรุกของคณะกรรมการและ
คณะครูในการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านนักเรียน เพื่อศึกษาสภาพความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อมทางสังคม และความต้องการที่แท้จริงของนักเรียนอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งเป็นโอกาสในการแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงประจักษ์ร่วมกับผู้ปกครอง และสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างบ้านและโรงเรียนในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนได้อย่างตรงจุด
๓) R = Record Data : บันทึกข้อมูล
การบันทึกข้อมูลนักเรียนเป็นขั้นตอน การจัดทำฐานข้อมูลนักเรียนรายบุคคลอย่างเป็นระบบ
ครอบคลุมทั้งมิติทางร่างกาย จิตใจ และสังคม โดยรวบรวมข้อมูลสำคัญ อาทิ สุขภาพ โรคประจำตัว ความบกพร่อง สภาพความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อม ความปลอดภัย บริบททางเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนพฤติกรรมของนักเรียน พร้อมทั้งสรุปสภาพปัญหา เพื่อให้คณะกรรมการดำเนินงานนำข้อมูลไปศึกษาวิเคราะห์ ออกแบบแนวทาง และวางแผนให้การช่วยเหลือได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และตรงตามความต้องการของนักเรียนแต่ละคน
๔) A = Assistance : ช่วยเหลือนักเรียน
กระบวนการช่วยเหลือผู้เรียน เป็นการดำเนินงานอย่างเป็นระบบของคณะกรรมการและคณะครูในการส่งเสริมและแก้ปัญหานักเรียนให้ครอบคลุมทุกมิติ โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบออนไลน์ ควบคู่กับการพัฒนาทักษะอาชีพและทักษะชีวิต ในรูปแบบที่สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของนักเรียน ตลอดจนการจัดหาทุนการศึกษา และการบูรณาการความร่วมมือกับผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การช่วยเหลือมีความเที่ยงตรง มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
๕) T = Transfer : การส่งต่อสำหรับนักเรียนที่มีความต้องการ
การส่งต่อในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หมายถึง กระบวนการประสานงานและส่งผ่านนักเรียนที่มีปัญหาซับซ้อน มีความบกพร่อง หรือมีความต้องการจำเป็นพิเศษเกินกว่าขีดความสามารถของสถานศึกษา ไปยังผู้เชี่ยวชาญ บุคลากร หรือหน่วยงานภายนอกที่มีความพร้อมเฉพาะทาง เพื่อให้นักเรียนได้รับการช่วยเหลือ เฝ้าระวังหรือรับการศึกษาทางเลือกที่เหมาะสม ตามบริบทรายบุคคลอย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และยั่งยืน
๖) E = Education From Home : การเรียนรู้จากที่บ้าน
การเรียนรู้จากที่บ้านในระบบดูแลช่วยเหลือ หมายถึง การจัดการเรียนรู้โดยใช้บ้านเป็นฐาน (Home-Based Learning: HBL) สำหรับนักเรียนที่มีความบกพร่องหรือข้อจำกัดที่ไม่สามารถมาเรียนที่โรงเรียนได้ตามปกติ โดยเน้นให้ผู้ปกครองทำหน้าที่เป็นผู้ดำเนินกิจกรรมและดูแลการเรียนรู้ของนักเรียน ผ่านช่องทางออนไลน์หรือสื่อรูปแบบที่เหมาะสม ควบคู่กับการมีครูและสถานศึกษาทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุน ให้คำแนะนำ จัดหาทรัพยากร และติดตามการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้นักเรียนพัฒนาได้เต็มตามศักยภาพ
๗) G = Guide On The Side : ผู้นำทาง
ในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หมายถึง การปรับเปลี่ยนบทบาทของครูจากผู้สั่งการหรือถ่ายทอดความรู้ทางเดียว มาเป็นผู้อำนวยความสะดวกและโค้ชพัฒนาการ ที่คอยประคับประคอง ให้คำปรึกษา และกระตุ้นกระบวนการคิดของนักเรียนอย่างใกล้ชิด เพื่อให้นักเรียนเกิดความไว้วางใจ สามารถประเมินตนเอง และเรียนรู้ที่จะแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเองตามศักยภาพและบริบทรายบุคคล
๘) Y = Yielding : การยืดหยุ่น
ครูมีความยืดหยุ่น (Yielding teacher) เข้าใจและเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วม ปรับวิธีการสอนให้เหมาะกับบริบทของนักเรียน
สภาพแวดล้อมที่ยืดหยุ่น ( Yielding learning environment ) การเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นเปิดโอกาสให้นักเรียนสำรวจและแสดงความคิดเห็นได้
หลักสูตรที่มีความยืดหยุ่น สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามบริบทของนักเรียนและสถานการณ์ (Yielding curriculum) การเรียนที่ยืดหยุ่นสามารถปรับตามจังหวะและรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อให้เหมาะกับบริบทของนักเรียน
๙. องค์ประกอบ 5S เพื่อการเสริมสร้างเอกลักษณ์“ทักษะเลิศ”ของนักเรียนโรงเรียนเกาะหมากน้อย โดยมีองค์ประกอบ ดังนี้
- Skill ทักษะอาชีพและทักษะชีวิต
มุ่งเน้นการพัฒนานักเรียนให้มีความพร้อมทั้งในการทำงาน การดำรงชีวิตในสังคมที่มีความเปลี่ยนแปลงสูง และการเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข
- Strong สุขภาพกาย
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความสมบูรณ์ แข็งแรง ทางด้านร่างกายตามวัย มีสมรรถภาพทางกายที่ดี มีความพร้อมทางกายในการเรียนรู้และการดำเนินชีวิตประจำวัน
- Smile อารมณ์และจิตใจ
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความสุข ความสุขุมทางอารมณ์ มีสุขภาพจิตที่ดี และมีความตระหนักรู้ในตนเอง สามารถจัดการกับความเครียด หรือสภาวะกดดันต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม มีทัศนคติเชิงบวก และสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น
- Social Responsibility มีจิตสาธารณะ
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความตระหนักรู้ถึงหน้าที่ของตนเอง ในฐานะสมาชิกของสังคม มีจิตสำนึกในการทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม มีความเคารพในกฎเกณฑ์และสิทธิของผู้อื่น พร้อมที่จะช่วยเหลือ แบ่งปันและร่วมมือในการแก้ปัญหาหรือพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อมโดยไม่หวังผลตอบแทน
- Sustainability อยู่อย่างพอเพียงและยั่งยืน
ส่งเสริมและปลูกฝังให้นักเรียนดำเนินชีวิตโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีความรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง รู้จักใช้ชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน ตลอดจนมีความตระหนักรู้และร่วมมือในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ เพื่อให้เกิดความมั่นคงยั่งยืนแก่ตนเอง ชุมชนและโลกในอนาคต
1) S = Student Dentification : การระบุตัวนักเรียน
การรวบรวมข้อมูลและศึกษาวิเคราะห์บริบทของนักเรียนเป็นรายบุคคล เพื่อให้โรงเรียนเข้าใจตัวตน ข้อจำกัด ความต้องการ และสภาพแวดล้อมอย่างรอบด้าน โดยขับเคลื่อนผ่านการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านนักเรียนกลุ่มปกติทั่วไปครบถ้วนร้อยละ 100 เพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์ ควบคู่กับการสำรวจรายชื่อนักเรียนกลุ่มเสี่ยง ผ่านการบูรณาการข้อมูลสารสนเทศจากระบบ Q-info ร่วมกับข้อเสนอแนะจากครูประจำวิชาและครูประจำชั้น
๒) T = Trace And Home Visits : ติดตามและเยี่ยมบ้าน
กระบวนการติดตามและเยี่ยมบ้านนักเรียน เป็นการดำเนินงานเชิงรุกของคณะกรรมการและ
คณะครูในการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านนักเรียน เพื่อศึกษาสภาพความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อมทางสังคม และความต้องการที่แท้จริงของนักเรียนอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งเป็นโอกาสในการแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงประจักษ์ร่วมกับผู้ปกครอง และสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างบ้านและโรงเรียนในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนได้อย่างตรงจุด
๓) R = Record Data : บันทึกข้อมูล
การบันทึกข้อมูลนักเรียนเป็นขั้นตอน การจัดทำฐานข้อมูลนักเรียนรายบุคคลอย่างเป็นระบบ
ครอบคลุมทั้งมิติทางร่างกาย จิตใจ และสังคม โดยรวบรวมข้อมูลสำคัญ อาทิ สุขภาพ โรคประจำตัว ความบกพร่อง สภาพความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อม ความปลอดภัย บริบททางเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนพฤติกรรมของนักเรียน พร้อมทั้งสรุปสภาพปัญหา เพื่อให้คณะกรรมการดำเนินงานนำข้อมูลไปศึกษาวิเคราะห์ ออกแบบแนวทาง และวางแผนให้การช่วยเหลือได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และตรงตามความต้องการของนักเรียนแต่ละคน
๔) A = Assistance : ช่วยเหลือนักเรียน
กระบวนการช่วยเหลือผู้เรียน เป็นการดำเนินงานอย่างเป็นระบบของคณะกรรมการและคณะครูในการส่งเสริมและแก้ปัญหานักเรียนให้ครอบคลุมทุกมิติ โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบออนไลน์ ควบคู่กับการพัฒนาทักษะอาชีพและทักษะชีวิต ในรูปแบบที่สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของนักเรียน ตลอดจนการจัดหาทุนการศึกษา และการบูรณาการความร่วมมือกับผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การช่วยเหลือมีความเที่ยงตรง มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
๕) T = Transfer : การส่งต่อสำหรับนักเรียนที่มีความต้องการ
การส่งต่อในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หมายถึง กระบวนการประสานงานและส่งผ่านนักเรียนที่มีปัญหาซับซ้อน มีความบกพร่อง หรือมีความต้องการจำเป็นพิเศษเกินกว่าขีดความสามารถของสถานศึกษา ไปยังผู้เชี่ยวชาญ บุคลากร หรือหน่วยงานภายนอกที่มีความพร้อมเฉพาะทาง เพื่อให้นักเรียนได้รับการช่วยเหลือ เฝ้าระวังหรือรับการศึกษาทางเลือกที่เหมาะสม ตามบริบทรายบุคคลอย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และยั่งยืน
๖) E = Education From Home : การเรียนรู้จากที่บ้าน
การเรียนรู้จากที่บ้านในระบบดูแลช่วยเหลือ หมายถึง การจัดการเรียนรู้โดยใช้บ้านเป็นฐาน (Home-Based Learning: HBL) สำหรับนักเรียนที่มีความบกพร่องหรือข้อจำกัดที่ไม่สามารถมาเรียนที่โรงเรียนได้ตามปกติ โดยเน้นให้ผู้ปกครองทำหน้าที่เป็นผู้ดำเนินกิจกรรมและดูแลการเรียนรู้ของนักเรียน ผ่านช่องทางออนไลน์หรือสื่อรูปแบบที่เหมาะสม ควบคู่กับการมีครูและสถานศึกษาทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุน ให้คำแนะนำ จัดหาทรัพยากร และติดตามการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้นักเรียนพัฒนาได้เต็มตามศักยภาพ
๗) G = Guide On The Side : ผู้นำทาง
ในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หมายถึง การปรับเปลี่ยนบทบาทของครูจากผู้สั่งการหรือถ่ายทอดความรู้ทางเดียว มาเป็นผู้อำนวยความสะดวกและโค้ชพัฒนาการ ที่คอยประคับประคอง ให้คำปรึกษา และกระตุ้นกระบวนการคิดของนักเรียนอย่างใกล้ชิด เพื่อให้นักเรียนเกิดความไว้วางใจ สามารถประเมินตนเอง และเรียนรู้ที่จะแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเองตามศักยภาพและบริบทรายบุคคล
๘) Y = Yielding : การยืดหยุ่น
ครูมีความยืดหยุ่น (Yielding teacher) เข้าใจและเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วม ปรับวิธีการสอนให้เหมาะกับบริบทของนักเรียน
สภาพแวดล้อมที่ยืดหยุ่น ( Yielding learning environment ) การเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นเปิดโอกาสให้นักเรียนสำรวจและแสดงความคิดเห็นได้
หลักสูตรที่มีความยืดหยุ่น สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามบริบทของนักเรียนและสถานการณ์ (Yielding curriculum) การเรียนที่ยืดหยุ่นสามารถปรับตามจังหวะและรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อให้เหมาะกับบริบทของนักเรียน
๙. องค์ประกอบ 5S เพื่อการเสริมสร้างเอกลักษณ์“ทักษะเลิศ”ของนักเรียนโรงเรียนเกาะหมากน้อย โดยมีองค์ประกอบ ดังนี้
- Skill ทักษะอาชีพและทักษะชีวิต
มุ่งเน้นการพัฒนานักเรียนให้มีความพร้อมทั้งในการทำงาน การดำรงชีวิตในสังคมที่มีความเปลี่ยนแปลงสูง และการเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข
- Strong สุขภาพกาย
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความสมบูรณ์ แข็งแรง ทางด้านร่างกายตามวัย มีสมรรถภาพทางกายที่ดี มีความพร้อมทางกายในการเรียนรู้และการดำเนินชีวิตประจำวัน
- Smile อารมณ์และจิตใจ
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความสุข ความสุขุมทางอารมณ์ มีสุขภาพจิตที่ดี และมีความตระหนักรู้ในตนเอง สามารถจัดการกับความเครียด หรือสภาวะกดดันต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม มีทัศนคติเชิงบวก และสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น
- Social Responsibility มีจิตสาธารณะ
ส่งเสริมและพัฒนาให้นักเรียนมีความตระหนักรู้ถึงหน้าที่ของตนเอง ในฐานะสมาชิกของสังคม มีจิตสำนึกในการทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม มีความเคารพในกฎเกณฑ์และสิทธิของผู้อื่น พร้อมที่จะช่วยเหลือ แบ่งปันและร่วมมือในการแก้ปัญหาหรือพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อมโดยไม่หวังผลตอบแทน
- Sustainability อยู่อย่างพอเพียงและยั่งยืน
ส่งเสริมและปลูกฝังให้นักเรียนดำเนินชีวิตโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีความรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง รู้จักใช้ชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน ตลอดจนมีความตระหนักรู้และร่วมมือในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ เพื่อให้เกิดความมั่นคงยั่งยืนแก่ตนเอง ชุมชนและโลกในอนาคต
ใบตอบรับดาวน์โหลดได้เฉพาะเจ้าของผลงานเท่านั้น