ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
10 มิ.ย. 2563
อ่าน 21 ครั้ง
ดาวน์โหลด 0 ครั้ง
บทคัดย่อ
ผังมโนทัศน์ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ทรงกลมท้องฟ้า รหัสวิชา ว31262 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 ทรงกลมท้องฟ้า การสังเกตวัตถุท้องฟ้า จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า เวลาสุริยคติ การบอกพิกัดทรงกลมท้องฟ้า มุมห่างและตำแหน่งของดาวเคราะห์ แนวการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์และดวงดาว คำชี้แจง การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้จำนวน 6 ชุดดังนี้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้อง
รายละเอียดผลงาน
<strong> </strong><strong>ผังมโนทัศน์</strong>
<strong>หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ทรงกลมท้องฟ้า รหัสวิชา ว</strong><strong>31262</strong><strong> </strong>
<strong>ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ </strong><strong>4</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
ทรงกลมท้องฟ้า
การสังเกตวัตถุท้องฟ้า
จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า
เวลาสุริยคติ
การบอกพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
มุมห่างและตำแหน่งของดาวเคราะห์
แนวการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์และดวงดาว
<strong> </strong>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้จำนวน 6 ชุดดังนี้</li>
</ol>
ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า<strong> </strong>
ชุดที่ 2 เรื่อง การบอกพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
ชุดที่ 3 เรื่อง แนวการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์และดวงดาว
ชุดที่ 4 เรื่อง มุมห่างและตำแหน่งของดาวเคราะห์
ชุดที่ 5 เรื่อง เวลาสุริยะคติ
ชุดที่ 6 เรื่อง การสังเกตวัตถุท้องฟ้า
<ol>
<li>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้เป็นชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ใช้ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา โลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 2 รหัสวิชา ว31262 สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 แผน ใช้เวลา 3 ชั่วโมง</li>
<li>ส่วนประกอบของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดนี้ ประกอบด้วย
<ol>
<li>ผังมโนทัศน์</li>
<li>คำชี้แจง</li>
<li>แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับครู</li>
<li>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียน</li>
<li>มาตรฐานการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้</li>
<li>ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)</li>
<li>กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน</li>
<li>ใบความรู้</li>
<li>ใบกิจกรรม</li>
<li>แบบฝึกหัด</li>
<li>เฉลยกิจกรรม</li>
<li>เฉลยแบบฝึกหัด</li>
<li>แบบทดสอบหลังเรียน (Post-test)</li>
<li>กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน</li>
<li>เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน</li>
<li>เอกสารอ้างอิง</li>
</ol>
</li>
<li>ผู้ใช้ชุดกิจกรรมนี้ควรศึกษาคำแนะนำในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ก่อนใช้</li>
</ol>
<strong>แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียนโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
2. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยปฏิบัติกิจกรรม
- ทำแบบทดสอบก่อนเรียน
- ศึกษาใบความรู้
- ทำใบกิจกรรม
- ทำแบบฝึกหัด
- ทำแบบทดสอบหลังเรียน
1. อ่านคำชี้แจง / คำแนะนำ การใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
3. ตรวจคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน, ใบกิจกรรม,
แบบฝึกหัด, แบบทดสอบหลังเรียน จากเฉลย
4. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ <strong>ชุดที่</strong><strong> 2</strong> ต่อไป
ประเมินผล
ไม่ผ่านเกณฑ์
ผ่านเกณฑ์
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับครู</strong>
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า มีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยทำให้การดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ บรรลุวัตถุประสงค์และมีประสิทธิภาพ ผู้สอนควรเตรียมความพร้อมและปฏิบัติตามคำแนะนำ ดังต่อไปนี้
<ol>
<li>ศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับแผนจัดการเรียนรู้ เนื้อหาที่สอน เอกสารชุดกิจกรรมการเรียนรู้ และคำชี้แจงต่าง ๆ ให้เข้าใจก่อนดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>เตรียมสื่ออุปกรณ์ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้พร้อมและครบจำนวนนักเรียนในชั้นเรียนแต่ละกลุ่ม</li>
<li>เมื่อมีกิจกรรมกลุ่มให้แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 6-7 คน จำนวนกลุ่มขึ้นอยู่กับนักเรียนในชั้นเรียน โดยคละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน ให้มีการเลือกประธานและเลขานุการกลุ่ม และแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบให้กับสมาชิกภายในกลุ่ม</li>
<li>ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูควรชี้แจงให้นักเรียนเข้าใจบทบาทของตนเอง แนะนำขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ แนวปฏิบัติ ในระหว่างการดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ แล้วจึงให้ทำ แบบทดสอบก่อนเรียน</li>
<li>ขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม ครูคอยช่วยเหลือให้คำแนะกระตุ้นให้นักเรียนทำกิจกรรมอย่างกระตือรือร้นและตอบคำถามต่าง ๆ ระหว่างเรียนพร้อมทั้งสังเกตและประเมินพฤติกรรมการทำงานของนักเรียน</li>
<li>เมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมครบถ้วน ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน แล้วนำผลทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนแจ้งให้นักเรียนรับทราบความก้าวหน้าทางการเรียน</li>
<li>การวัดผลและประเมินผล ประเมินจากแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน สังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติงานกลุ่ม ประเมินผลการปฏิบัติงาน ตรวจใบกิจกรรมและบัตรแบบฝึกหัด</li>
<li>เมื่อสิ้นสุดการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ ครูให้นักเรียนร่วมตรวจสอบ เก็บชุดกิจกรรมการเรียนรู้ วัสดุ สิ่งของ และอุปกรณ์ ให้เรียบร้อยเพื่อสะดวกในการใช้ครั้งต่อไป</li>
</ol>
<strong>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอนด้วยความซื่อสัตย์และตั้งใจ ดังนี้
<ol>
<li>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ใช้เวลา 3 ชั่วโมง</li>
<li>แบ่งกลุ่ม ๆ ละ 6-7 คน โดยคละความสามารถนักเรียนในกลุ่มเก่ง ปานกลาง และอ่อน เลือกประธานและเลขานุการ พร้อมทั้งให้ทุกคนได้รับผิดชอบหน้าที่ในการดำเนินกิจกรรมในกลุ่ม (แต่ละกิจกรรมไม่ซ้ำคนเดิม)</li>
<li>อ่านคำชี้แจง คำแนะนำ และขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้เข้าใจก่อนลงมือศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>ศึกษาสาระการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ และจุดประสงค์การเรียนรู้</li>
<li>ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที</li>
<li>ปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ขณะปฏิบัติกิจกรรมนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อย่างมีอิสระ มีเหตุมีผล ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น เรียนรู้อย่างมีความสุข และสามารถขอคำแนะนำจากครูเมื่อมีปัญหาในการปฏิบัติกิจกรรม</li>
<li>เมื่อปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ตามใบกิจกรรม และแบบฝึกหัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้ตรวจสอบคำตอบได้จากเฉลยใบกิจกรรม และเฉลยแบบฝึกหัด และบันทึกผลลงในแบบบันทึกคะแนนของนักเรียน แต่ถ้าคำตอบไม่ถูกให้กลับไปอ่านทำความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อหาอีกครั้งแล้วตอบใหม่</li>
<li>เมื่อศึกษาและปฏิบัติกิจกรรมครบทุกกิจกรรมแล้วให้ทำแบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที</li>
<li>ตรวจคำตอบจากเฉลยแบบทดสอบก่อน-หลังเรียน พร้อมบันทึกผลคะแนนที่ได้ เพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าทางการเรียน ซึ่งนักเรียนต้องทำแบบทดสอบหลังเรียนได้ร้อยละ 60 ขึ้นไป จึงจะผ่านเกณฑ์ ถ้านักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ตามที่กำหนดให้ทบทวนเนื้อหา แล้วให้ทำแบบทดสอบหลังเรียนอีกครั้ง หากผ่านเกณฑ์ให้ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดต่อไป</li>
</ol>
<strong>ข้อควรปฏิบัติ</strong>
นักเรียนควรศึกษาด้วยความเอาใจใส่ มีความรับผิดชอบต่อตนเอง ไม่ควรดูคำเฉลย ก่อนจะทำกิจกรรมแล้วนักเรียนจะเข้าใจ และได้รับประโยชน์จากชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้มากที่สุด
<strong>สาระการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ และจุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>สาระโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ</strong>
<ol>
<li>เข้าใจกระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก ธรณีพิบัติภัย และผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการศึกษาลำดับชั้นหิน ทรัพยากรธรณี แผนที่และการนำไปใช้ประโยชน์</li>
<li>เข้าใจสมดุลพลังงานของโลก การหมุนเวียนของอากาศบนโลก การหมุนเวียนของน้ำในมหาสมุทร การเกิดเมฆ การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก และผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการพยากรณ์อากาศ</li>
<li>เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะกระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ ความสัมพันธ์ของศาสตร์กับมนุษย์จากการศึกษาตำแหน่งดาวบนทรงกลมฟ้า และปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะ รวมทั้งการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ</li>
</ol>
<strong>สาระการเรียนรู้</strong><strong> </strong>
1. การขึ้นตกของวัตถุบนท้องฟ้าเป็นผลมาจากการหมุนรอบตัวเองของโลก
2. ทรงกลมท้องฟ้าเป็นทรงกลมสมมติที่ครอบโลกอยู่ใช้อธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุและบอกตำแหน่งบนท้องฟ้า
3. โลกหมุนรอบตัวเองรอบละประมาณ 24 ชั่วโมง ทำให้เห็นวัตถุบนทรงกลมท้องฟ้าเคลื่อนที่ไป
รอบละ 24 ชั่วโมง
<strong>ผลการเรียนรู้</strong>
1. สร้างแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้า สังเกต และเชื่อมโยงจุดและเส้นสำคัญของแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้ากับท้องฟ้าจริง และอธิบายการระบุพิกัดของดาวในระบบขอบฟ้า และระบบศูนย์สูตร
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
เมื่อนักเรียนศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า แล้วนักเรียนสามารถ
<ol>
<li>ด้านความรู้ (Knowledge : K)
<ul>
<li>อธิบายความหมายของเส้นและจุดอ้างอิงบนทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
<li>จำลองและอธิบายส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
</ul>
</li>
</ol>
<ol>
<li>ด้านทักษะกระบวนการ (Process : P)</li>
</ol>
2.1 ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
2.1.1 การสังเกต
2.1.2 การหาความสัมพันธ์ของสเปซกับเวลา
2.1.3 การสร้างแบบจำลอง
2.2 ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
2.2.1 การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ
2.2.2 การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
2.2.3 การสร้างสรรค์และนวัตกรรม
2.2.4 ความร่วมมือ การทำงานเป็นทีมและภาวะผู้นำ
<ol>
<li>ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A)
<ul>
<li>มีวินัย</li>
<li>ใฝ่เรียนรู้</li>
<li>มุ่งมั่นในการทำงาน</li>
</ul>
</li>
</ol>
<ol>
<li>ด้านจิตวิทยาศาสตร์ (Scientific minds : S)</li>
</ol>
4.1 การใช้วิจารณญาณ
4.2 ความใจกว้าง
<strong>ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(เวลาที่ใช้ </strong><strong> 3 ชั่วโมง)</strong>
<strong>ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน 10 ข้อ <strong>(</strong><strong>10 นาที)</strong></li>
</ol>
<strong>ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้</strong>
<strong>1) ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) </strong><strong>(</strong><strong>10 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. ให้นักเรียนดูภาพการเคลื่อนที่ของดาวจากโปรแกรมจำลองท้องฟ้า Stellarium</li>
</ol>
<strong>2) ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) </strong><strong>(</strong><strong>50 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
<li>2. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้</li>
<li>3. นักเรียนทุกคนทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
<li>นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้</li>
<li>นักเรียนทุกคนทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
</ol>
<strong>3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) </strong><strong>(</strong><strong>40 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนร่วมอธิบายการศึกษาใบความรู้ที่ 1 และการทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
<li>2. นักเรียนร่วมสรุปความรู้จากใบความรู้ที่ 1 และการทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
</ol>
<strong>4) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) </strong><strong>(</strong><strong>40 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนแต่ละกลุ่มทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
<li>2. นักเรียนร่วมสรุปความรู้จากใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
</ol>
<strong>5) ขั้นประเมิน (Evaluation) </strong><strong>(</strong><strong>20 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>2. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนและสรุปผลการประเมินการทำกิจกรรม</li>
</ol>
<strong>ขั้นสรุป </strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 10 ข้อ<strong> (</strong><strong>10 นาที)</strong></li>
</ol>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>แบบทดสอบก่อนเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำชี้แจง</strong> 1. แบบทดสอบเป็นแบบปรนัยมีทั้งหมด 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที
<ol>
<li> ให้นักเรียนทำเครื่องหมายกากบาท (×) ลงในช่องตัวเลือก ก ข ค ง จ ที่เห็นว่าถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวในกระดาษคำตอบ</li>
</ol>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าคืออะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมทึบสีดำรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่โคจรอยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมาให้โลกโคจรไปรอบ ๆ</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมารอบ ๆ โลกใช้กำหนดพิกัดบนท้องฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>โลกหมุนรอบตัวเองจากทิศไหนไปทิศไหน</li>
</ol>
<ul>
<li>ทิศเหนือไปทิศใต้</li>
<li>ทิศใต้ไปทิศเหนือ</li>
<li>ทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก</li>
<li>ทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก</li>
<li>ทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทิศตะวันออกเฉียงเหนือ</li>
</ul>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าหมุนรอบโลกด้วยอัตราเท่าใด</li>
</ol>
<ul>
<li>60 วินาที</li>
<li>1 ชั่วโมง</li>
<li>24 ชั่วโมง</li>
<li>30 วัน</li>
<li>365 วัน</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้า</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>กลุ่มดาวฤกษ์ 88 กลุ่ม</li>
</ul>
<ol>
<li>จุดที่แกนการหมุนของโลกชี้บนทรงกลมท้องฟ้าเรียกว่าอะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ขั้วฟ้าเหนือ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
</ul>
<ol>
<li>ส่วนประกอบใดของทรงกลมท้องฟ้าที่ทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือกับซีกฟ้าใต้</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>เส้นสุริยะวิถี</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดถูกต้องสำหรับผู้สังเกตที่ประเทศไทย</li>
</ol>
<ul>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกใต้มากกว่าซีกฟ้าเหนือ</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเท่ากับซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเอียงทำมุม 15 องศา</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้ เป็นเวลา 6 เดือน</li>
</ul>
<ol>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้าจะอยู่ห่างจุดเหนือศีรษะเป็นมุมเท่าใด ของผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 0 องศา</li>
</ol>
<ul>
<li>0 องศา</li>
<li>90 องศา</li>
<li>180 องศา</li>
<li>270 องศา</li>
<li>360 องศา</li>
</ul>
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 13 องศาเหนือ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 13 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 77 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 13 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 77 องศา
จ. ใต้ขอบฟ้าทางทางทิศเหนือ 13 องศา
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 18 องศาใต้ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. ไม่สามารถมองเห็นดาวเหนือได้
ข. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 72 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 18 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทิศเหนือ 72 องศา
จ. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 18 องศา
<strong>กระดาษคำตอบ แบบทดสอบ</strong><strong>ก่อนเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (</strong><strong>5 ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
ชื่อ.................................................................................................ชั้น...............เลขที่..........................
ข้อที่
ก
ข
ค
ง
จ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
คะแนนเต็ม
คะแนนที่ได้
10 คะแนน
<strong>( ) ผ่าน ( ) ไม่ผ่าน</strong>
<strong>ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>ทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ทรงกลมฟ้า (</strong><strong>Celestial sphere)</strong>
หมายถึง ทรงกลมสมมติขนาดใหญ่ มีรัศมีอนันต์ โดยมีโลกอยู่ที่จุดศูนย์กลาง มนุษย์ในอดีตจินตนาการว่า โลกถูกห่อหุ้มด้วย <a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere/celestial-motion">ทรงกลมฟ้า</a> ซึ่งประดับด้วยดาวฤกษ์ (Star) จำนวนมากมาย
ทรงกลมฟ้าหมุนรอบโลก 1 รอบ ใช้เวลา 1 วัน
ทำให้เรามองเห็นดาวฤกษ์เคลื่อนที่ไปตามทรงกลมท้องฟ้าด้วยอัตรา 15 องศาต่อชั่วโมง
รูปที่1 ทรงกลมท้องฟ้า
ที่มา: http://avilaastro.weebly.com
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
คนโบราณเชื่อว่า ดวงดาวทั้งหมดบนท้องฟ้าอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทางเท่าๆ กัน โดยดวงดาวเหล่านั้นถูกตรึงอยู่บนผิวของทรงกลมขนาดใหญ่เรียกว่า <strong>“</strong><a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a><strong>”</strong><strong> (Celestial sphere) </strong>โดยมีโลกอยู่ที่ศูนย์กลางของทรงกลม ทรงกลมฟ้าหมุนรอบโลกจากทิศตะวันออกไปตะวันตกโดยที่โลกหยุดนิ่งอยู่กับที่ ไม่เคลื่อนไหว
ปราชญ์ ในยุคต่อมาทำการสังเกตได้ละเอียดขึ้นจึงพบว่า ดวงดาวบนท้องฟ้าอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทางที่แตกต่างกัน กลางวันและกลางคืนเกิดจากการหมุนรอบตัวเองของโลกไม่ใช่การหมุนของทรงกลมฟ้า ตามที่เคยเชื่อกันในอดีต
ปัจจุบันนักดาราศาสตร์ยังคงใช้ทรงกลมท้องฟ้า เป็นเครื่องมือในการระบุตำแหน่งทางดาราศาสตร์ ทั้งนี้เป็นเพราะ หากเราจินตนาการให้โลกเป็นศูนย์กลาง โดยมีทรงกลมฟ้าเคลื่อนที่หมุนรอบ จะทำให้ง่ายต่อการระบุพิกัด หรือเปรียบเทียบตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้า และสังเกตการเคลื่อนที่ของวัตถุเหล่านั้นได้ง่ายขึ้น
รูปที่ 3 มุมเอียงของโลกและระนาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์
ที่มา: https://phys.libretexts.org สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
รูปที่ 4 เส้นสุริยะวิถี
ที่มา: www.taaraka.com www.taaraka.com
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ 3 และ 4</strong>
แกนการหมุนรอบตัวเองของโลกเอียงทำมุมกับ <strong>“ระนาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์” (</strong><strong>Ecliptic)</strong> ด้วยมุมประมาณ <strong>23.5 องศา</strong> จึงทำให้ใน 1 ปีโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์
โดยจุดที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่มาอยู่ในตำแหน่งเดียวกับศูนย์สูตรฟ้าพอดีจุดแรกเรียกกว่า <strong>“จุดวสันตวิษุวัต”</strong> (Vernal Equinox) ประมาณวันที่ 20-21 มีนาคม และจุดที่ 2 เรียกว่า <strong>“จุดศารทวิษุวัต”</strong> (Autumnal Equinox) ประมาณวันที่ 22-23 กันยายน
นอกจากนี้ยังมีจุดที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่มาอยู่ในตำแหน่งทำมุมกับศูนย์สูตรฟ้ามากที่สุด 23.5 องศาจุดแรกเรียกกว่า <strong>“จุดครีษมายัน”</strong> (Summer Solstice) ประมาณวันที่ 21-22 มิถุนายน และจุดที่สองเรียกกว่า <strong>“จุดเห-มายัน”</strong> (Winter Solstice
รูปที่ 7 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 13°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
รูปที่ 8 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 90°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูดสูงขึ้นไป เช่น ละติจูด 13° ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้า 13° (รูปที่ 5)
ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลกเหนือ หรือละติจูด 90° ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้า 90° (รูปที่ 6)
<strong>“เราสามารถสรุปได้ว่า ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูดเท่าใด</strong><strong> ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้าเท่ากับค่าละติจูด”</strong>
รูปที่ 5 จินตนาการจากพื้นโลก
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ </strong><strong>5 </strong>
ในความเป็นจริง เราไม่สามารถมองเห็นทรงกลมฟ้าได้ทั้งหมดเนื่องจากเราอยู่บนพื้นผิวโลก จึงมองเห็นทรงกลมฟ้าได้เพียงครึ่งเดียว และเรียกแนวที่ท้องฟ้าสัมผัสกับพื้นโลกรอบตัวเราว่า <strong>“เส้นขอบฟ้า”</strong><strong> (Horizon)</strong> ซึ่งเป็นเสมือนเส้นรอบวงบนพื้นราบ ที่มีตัวเราเป็นจุดศูนย์กลาง
หากลากเส้นโยงจากทิศเหนือมายังทิศใต้โดยผ่านจุดเหนือศีรษะจะได้เส้นสมมติซึ่งเรียกว่า <strong>“เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต”(</strong><strong>Observer Meridian)</strong>
หากลากเส้นเชื่อมทิศตะวันออก-ทิศตะวันตก โดยให้เส้นสมมตินั้นเอียง<strong>ตั้งฉาก</strong>กับแกนการหมุนรอบตัวเองของโลก จะได้เส้นที่เรียกว่า <strong>“เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้า” (</strong><strong>Celestial equator)</strong> ซึ่งแบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือและซีกฟ้าใต้ หากทำการสังเกตการณ์จากประเทศไทย ซึ่งอยู่บนซีกโลกเหนือ จะมองเห็นซีกฟ้าเหนือมีอาณาบริเวณมากกว่าซีกฟ้าใต้เสมอ ศีรษะเท่ากับละติจูดที่ผู้สังเกตการณ์อยู่
รูปที่ 6 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 0°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
เมื่อมองจากพื้นโลกเราจะเห็นทรงกลมท้องฟ้า <strong>“เคลื่อนที่จากทิศตะวันออกไปยังทิศตะวันตก”</strong> อย่างไรก็ตามเนื่องจากโลกของเราเป็นทรงกลม ดังนั้นมุมมองของการเคลื่อนที่ของทรงกลมท้องฟ้าย่อมขึ้นอยู่กับตำแหน่งละติจูด (เส้นรุ้ง) ของผู้สังเกตการณ์ เช่นถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่บนเส้นศูนย์สูตร หรือละติจูด 0 องศา ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่ที่มุมเงย 0 องศา (รูปที่ 6)
รูปที่ 2 จินตนาการจากอวกาศ
ที่มา: <a href="https://solarsystem.nasa.gov">https://solarsystem.nasa.gov</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ </strong><strong>2 </strong>
หากต่อแกนหมุนของโลกออกไปบนท้องฟ้าทั้งสองด้าน เราจะได้จุดสมมติเรียกว่า <strong>“ขั้วฟ้าเหนือ”</strong><strong> (North </strong><strong>celestial pole)</strong> และ <strong>“ขั้วฟ้าใต้”</strong><strong> (South celestial pole)</strong> โดยขั้วฟ้าทั้งสองจะมีแกนเดียวกันกับแกนการหมุนรอบตัวเองของโลก และขั้วฟ้าเหนือจะชี้ไปประมาณตำแหน่งของดาวเหนือ ทำให้เรามองเห็นเหมือนว่าดาวเหนือไม่มีการเคลื่อนที่
หากขยายเส้นศูนย์สูตรโลกออกไปบนท้องฟ้าโดยรอบ เราจะได้เส้นสมมติเรียกว่า <strong>“เส้นศูนย์สูตรฟ้า”(</strong><strong>Celestial equator)</strong> โดยเส้นศูนย์สูตรฟ้าจะทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็น <strong>“ซีกฟ้าเหนือ” (</strong><strong>North hemisphere)</strong> และ <strong>“ซีกฟ้าใต้”</strong><strong> (South hemisphere)</strong> เช่นเดียวกับที่เส้นศูนย์สูตรโลกแบ่งโลก ออกเป็นซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ โดยระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะทำมุม<strong>ตั้งฉาก</strong>กับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ และ<strong>ทำมุมห่าง</strong>จากจุดเหนือศีรษะเท่ากับละติจูดที่ผู้สังเกตการณ์อยู่
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<br /><strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>บอกความหมายของเส้นและจุดอ้างอิงบนทรงกลมฟ้า</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้าและทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>9 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่คำที่มีความหมายตรงกันให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือเติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong>_______1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
<strong>South celestial pole</strong>
<strong>_______2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
<strong>Meridian</strong>
<strong>_______3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
<strong>North celestial pole</strong>
<strong>_______4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
<strong>Horizon</strong>
<strong>_______5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
<strong>Celestial sphere</strong>
<strong>_______6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
<strong>Zenith</strong>
<strong>_______7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
<strong>North hemisphere</strong>
<strong>_______8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
<strong>Celestial equator</strong>
<strong>_______9</strong>
<strong>จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong>I</strong>
<strong>South hemisphere</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>7 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้นำตัวอักษรหน้าคำ ในกรอบสี่เหลี่ยมด้านซ้ายมือ เขียนเติมลงในส่วนต่าง ๆ ของภาพให้ถูกต้อง</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>A. ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B. เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>C. ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>D.ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>E. เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>F. เส้นเมอริเดียน </strong>
<strong>G.จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>3</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าที่มีความสัมพันธ์กับหน้าที่ของส่วนประกอบนั้นให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong>_______1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
<strong>_______2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>_______3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
<strong>_______4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong>_______5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>_______6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ
<strong>_______7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้
<strong>_______8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>4</strong><strong> </strong><strong>(ข้อละ </strong><strong>1 คะแนน รวม 8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้เขียนความสำคัญของส่วนประกอบต่อไปนี้</strong>
<strong>ข้อ</strong>
<strong>ส่วนประกอบ</strong>
<strong>ความสำคัญ</strong>
<strong>1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. </strong>
<strong>..................................................................................................................................</strong>
<strong>4</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>ศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>8</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>เมอริเดียน</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>2 เรื่อง สร้างแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>สร้างแบบจำลองท้องฟ้าตามความเข้าใจของนักเรียน</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า และทำใบกิจกรรมที่ 1.2
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุส่วนประกอบต่าง ๆ ของทรงกลมท้องฟ้าให้ถูกต้องสมบูรณ์</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>20 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุ “เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ใต้” “เส้นศูนย์สูตรฟ้าและมุมห่างจากจุดเหนือศีรษะ” และ “เส้นขอบฟ้า”</strong>
<ol>
<li>1. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 45o</li>
</ol>
<ol>
<li>2. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 70o</li>
</ol>
<ol>
<li>3. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -70o</li>
</ol>
<ol>
<li>4. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -40o</li>
</ol>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>แบบฝึกหัด</strong>
<strong> </strong>
<strong>ชื่อ – สกุล ..............................................................................................เลขที่.................................</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง</strong> ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (/) หน้าข้อความที่ถูก และทำเครื่องหมาย (X) หน้าข้อความที่ผิด
1. เส้นศูนย์สูตรฟ้า คือ เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
2. ท้องฟ้าของซีกฟ้าเหนือท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
3. เส้นขอบฟ้าแบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
4. ขั้วฟ้าเหนือคือจุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
5. ระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะตั้งฉากกับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ
6. เส้นขอบฟ้าจะเปลี่ยนแปลงไปตามตำแหน่งผู้สังเกตการณ์
7. ผู้สังเกตการณ์บริเวณซีกโลกใต้ จะเห็นดาวเหนืออยู่บริเวณขอบฟ้าพอดี
8. ผู้สังเกตการณ์บริเวณละติจูด 19 องศา จะเห็นดาวเหนืออยู่ห่างจุดเหนือศีรษะ 19 องศา
9. ดาวเหนือจะอยู่ในตำแหน่งขั้วฟ้าเหนือเสมอ
10. เส้นขอบฟ้าและเส้นศูนย์สูตรฟ้า อยู่ในตำแหน่งเดียวกันเมื่อผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลก
<strong>แบบทดสอบหลังเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำชี้แจง</strong> 1. แบบทดสอบเป็นแบบปรนัยมีทั้งหมด 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที
<ol>
<li> ให้นักเรียนทำเครื่องหมายกากบาท (×) ลงในช่องตัวเลือก ก ข ค ง จ ที่เห็นว่าถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวในกระดาษคำตอบ</li>
</ol>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าคืออะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมารอบ ๆ โลกใช้กำหนดพิกัดบนท้องฟ้า</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมาให้โลกโคจรไปรอบ ๆ</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่โคจรอยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมทึบสีดำรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
</ul>
<ol>
<li>โลกหมุนรอบตัวเองจากทิศไหนไปทิศไหน</li>
</ol>
<ul>
<li>ทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทิศตะวันออกเฉียงเหนือ</li>
<li>ทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก</li>
<li>ทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก</li>
<li>ทิศใต้ไปทิศเหนือ</li>
<li>ทิศเหนือไปทิศใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าหมุนรอบโลกด้วยอัตราเท่าใด</li>
</ol>
<ul>
<li>365 วัน</li>
<li>60 วินาที</li>
<li>30 วัน</li>
<li>24 ชั่วโมง</li>
<li>1 ชั่วโมง</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้า</li>
</ol>
<ul>
<li>กลุ่มดาวฤกษ์ 88 กลุ่ม</li>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>จุดที่แกนการหมุนของโลกชี้บนทรงกลมท้องฟ้าเรียกว่าอะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>ขั้วฟ้าเหนือ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>ส่วนประกอบใดของทรงกลมท้องฟ้าที่ทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือกับซีกฟ้าใต้</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้</li>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นสุริยะวิถี</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดถูกต้องสำหรับผู้สังเกตที่ประเทศไทย</li>
</ol>
<ul>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้ เป็นเวลา 6 เดือน</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซึกเหนือเอียงทำมุม 15 องศา</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกใต้มากกว่าซีกฟ้าเหนือ</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเท่ากับซีกฟ้าใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้าจะอยู่ห่างจุดเหนือศีรษะเป็นมุมเท่าใด ของผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 0 องศา</li>
</ol>
<ul>
<li>360 องศา</li>
<li>270 องศา</li>
<li>180 องศา</li>
<li>90 องศา</li>
<li>0 องศา</li>
</ul>
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 13 องศาเหนือ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 77 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 13 องศา
ค. ใต้ขอบฟ้าทางทางทิศเหนือ 13 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 77 องศา
จ. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 13 องศา
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 18 องศาใต้ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 18 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทิศเหนือ 72 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 18 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 72 องศา
จ. ไม่สามารถมองเห็นดาวเหนือได้
<strong>กระดาษคำตอบ แบบทดสอบ</strong><strong>หลังเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (</strong><strong>5ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
ชื่อ.................................................................................................ชั้น...............เลขที่..........................
ข้อที่
ก
ข
ค
ง
จ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
คะแนนเต็ม
คะแนนที่ได้
10 คะแนน
<strong>( ) ผ่าน ( ) ไม่ผ่าน</strong>
เกณฑ์การผ่านต้องได้ 8 คะแนนขึ้นไป
<strong>เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>1</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>บอกความหมาย และระบุส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า และทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
</ol>
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>9 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่คำที่มีความหมายตรงกันให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>___</strong><strong>E</strong><strong>____1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
<strong>South celestial pole</strong>
<strong>___</strong><strong>C</strong><strong>____2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
<strong>Meridian</strong>
<strong>___</strong><strong>A</strong><strong>____3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
<strong>North celestial pole</strong>
<strong>___</strong><strong>H</strong><strong>____4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
<strong>Horizon</strong>
<strong>___</strong><strong>G</strong><strong>____5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
<strong>Celestial sphere</strong>
<strong>___</strong><strong>I</strong><strong>____6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
<strong>Zenith</strong>
<strong>___</strong><strong>D</strong><strong>____7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
<strong>North hemisphere</strong>
<strong>___</strong><strong>B</strong><strong>____8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
<strong>Celestial equator</strong>
<strong>___</strong><strong>F</strong><strong>____9</strong>
<strong>จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong>I</strong>
<strong>South hemisphere</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>7 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้นำตัวอักษรหน้าคำ ในกรอบสี่เหลี่ยมด้านซ้ายมือ เขียนเติมลงในส่วนต่าง ๆ ของภาพให้ถูกต้อง</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
A
C
D
B
E
F
G
<strong>A. ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B. เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>C. ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>D. ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>E. เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>F. เส้นเมอริเดียน </strong>
<strong>G. จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>3</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าที่มีความสัมพันธ์กับหน้าที่ของส่วนประกอบนั้นให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>___</strong><strong>F</strong><strong>____1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
<strong>___</strong><strong>D</strong><strong>____2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>___</strong><strong>H</strong><strong>____3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
<strong>___</strong><strong>C</strong><strong>____4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong>___</strong><strong>B</strong><strong>____5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>___</strong><strong>E</strong><strong>____6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ
<strong>___</strong><strong>A</strong><strong>____7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้
<strong>___</strong><strong>G</strong><strong>____8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>4</strong><strong> </strong><strong>(ข้อละ </strong><strong>1 คะแนน รวม 8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้เขียนความสำคัญของส่วนประกอบต่อไปนี้</strong>
<strong> </strong>
<strong>ข้อ</strong>
<strong>ส่วนประกอบ</strong>
<strong>ความสำคัญ</strong>
<strong>1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong> </strong>
<strong>...........................</strong>ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ<strong>..................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>...................</strong>จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า<strong>.................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>..................</strong>จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า<strong>......................... </strong>
<strong>..................................................................................................................................</strong>
<strong>4</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>ศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>....................</strong>แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้<strong>..................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า<strong>................................................ ..................................................................................................................................</strong>
<strong>6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>....................</strong><strong>.</strong>ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า<strong>.................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน<strong>...................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>8</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>เมอริเดียน</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้<strong>....................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>2</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>2. สร้างแบบจำลองท้องฟ้าตามความเข้าใจของนักเรียน</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 2 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้าและทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าและส่วนประกอบต่าง ๆ ของทรงกลมท้องฟ้าให้ถูกต้องสมบูรณ์</strong>
* ให้คะแนนตามความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำตอบว่าระบุส่วนประกอบครบจากทั้งหมดตามสัดส่วน
จำนวนส่วนประกอบ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 ขึ้นไป
คะแนนที่ได้
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>20 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุ “ทิศ” “จุดเหนือศีรษะ” “เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ใต้” “เส้นศูนย์สูตรฟ้า” “มุมห่างจากจุดเหนือศีรษะ” และ “เส้นขอบฟ้า”</strong>
<ol>
<li>1. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 45o</li>
</ol>
<ol>
<li>2. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 70o</li>
</ol>
<ol>
<li>3. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -70o</li>
</ol>
<ol>
<li>4. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -40o</li>
</ol>
* ให้คะแนนตามความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำตอบว่าระบุส่วนประกอบครบจากทั้งหมดตามสัดส่วน
จำนวนส่วนประกอบ
1
2
3
4
5 ขึ้นไป
คะแนนที่ได้
1
2
3
4
5
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>เฉลยแบบฝึกหัด</strong>
<strong> </strong>
<strong>ชื่อ – สกุล ..............................................................................................เลขที่.................................</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง</strong> ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (/) หน้าข้อความที่ถูก และทำเครื่องหมาย (X) หน้าข้อความที่ผิด
X
1. เส้นศูนย์สูตรฟ้า คือ เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
/
2. ท้องฟ้าของซีกฟ้าเหนือท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
X
3. เส้นขอบฟ้าแบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
/
4. ขั้วฟ้าเหนือคือจุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
/
5. ระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะตั้งฉากกับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ
/
6. เส้นขอบฟ้าจะเปลี่ยนแปลงไปตามตำแหน่งผู้สังเกตการณ์
X
7. ผู้สังเกตการณ์บริเวณซีกโลกใต้ จะเห็นดาวเหนืออยู่บริเวณขอบฟ้าพอดี
X
8. ผู้สังเกตการณ์บริเวณละติจูด 19 องศา จะเห็นดาวเหนืออยู่ห่างจุดเหนือศีรษะ 19 องศา
/
9. ดาวเหนือจะอยู่ในตำแหน่งขั้วฟ้าเหนือเสมอ
/
10. เส้นขอบฟ้าและเส้นศูนย์สูตรฟ้า อยู่ในตำแหน่งเดียวกันเมื่อผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลก
<strong>เฉลยแบบทดสอบ</strong>
<strong>ก่อนเรียนและหลังเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เอกสารอ้างอิง</strong>
<strong>ก่อนเรียน</strong>
<strong>หลังเรียน</strong>
<strong>ข้อที่</strong>
<strong>เฉลย</strong>
<strong>ข้อที่</strong>
<strong>เฉลย</strong>
1
<strong>จ</strong>
1
<strong>ก</strong>
2
<strong>ง</strong>
2
<strong>ค</strong>
3
<strong>ค</strong>
3
<strong>ง</strong>
4
<strong>จ</strong>
4
<strong>ก</strong>
5
<strong>ก</strong>
5
<strong>ง</strong>
6
<strong>ค</strong>
6
<strong>ค</strong>
7
<strong>ก</strong>
7
<strong>ง</strong>
8
<strong>ข</strong>
8
<strong>ง</strong>
9
<strong>ค</strong>
9
<strong>ข</strong>
10
<strong>ก</strong>
10
<strong>จ</strong>
<br />
มาลี สุทธิโอภาส และคณะ. (2555). <em>อวกาศ.</em> กรุงเทพ: บริษัท สำนักพิมพ์แม็ค จำกัด.
วิภู รุโจปการ. (2550). <em>เอกภพเพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของจักรวาล.</em> กรุงเทพ: บริษัท นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ จำกัด.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2556). <em>หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ.</em> กรุงเทพ: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2555). <em>หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์ 6.</em> กรุงเทพ: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2558). <em>หนังสือเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อเสริมศักยภาพวิทยาศาสตร์ โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ.</em> กรุงเทพ: บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด.
Karttunen,H. (2007). <em>Astronomy (Fifth Edition).</em> New York USA: Springer-Verlag.
<a href="http://www.science.cmu.ac.th/observatory">www.science.cmu.ac.th/observatory</a>
www.lesaproject.com
www.png.pngtree.com
<strong>หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ทรงกลมท้องฟ้า รหัสวิชา ว</strong><strong>31262</strong><strong> </strong>
<strong>ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ </strong><strong>4</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
ทรงกลมท้องฟ้า
การสังเกตวัตถุท้องฟ้า
จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า
เวลาสุริยคติ
การบอกพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
มุมห่างและตำแหน่งของดาวเคราะห์
แนวการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์และดวงดาว
<strong> </strong>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้จำนวน 6 ชุดดังนี้</li>
</ol>
ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า<strong> </strong>
ชุดที่ 2 เรื่อง การบอกพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
ชุดที่ 3 เรื่อง แนวการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์และดวงดาว
ชุดที่ 4 เรื่อง มุมห่างและตำแหน่งของดาวเคราะห์
ชุดที่ 5 เรื่อง เวลาสุริยะคติ
ชุดที่ 6 เรื่อง การสังเกตวัตถุท้องฟ้า
<ol>
<li>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้เป็นชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ใช้ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา โลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 2 รหัสวิชา ว31262 สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 แผน ใช้เวลา 3 ชั่วโมง</li>
<li>ส่วนประกอบของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดนี้ ประกอบด้วย
<ol>
<li>ผังมโนทัศน์</li>
<li>คำชี้แจง</li>
<li>แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับครู</li>
<li>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียน</li>
<li>มาตรฐานการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้</li>
<li>ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)</li>
<li>กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน</li>
<li>ใบความรู้</li>
<li>ใบกิจกรรม</li>
<li>แบบฝึกหัด</li>
<li>เฉลยกิจกรรม</li>
<li>เฉลยแบบฝึกหัด</li>
<li>แบบทดสอบหลังเรียน (Post-test)</li>
<li>กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน</li>
<li>เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน</li>
<li>เอกสารอ้างอิง</li>
</ol>
</li>
<li>ผู้ใช้ชุดกิจกรรมนี้ควรศึกษาคำแนะนำในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ก่อนใช้</li>
</ol>
<strong>แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียนโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
2. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยปฏิบัติกิจกรรม
- ทำแบบทดสอบก่อนเรียน
- ศึกษาใบความรู้
- ทำใบกิจกรรม
- ทำแบบฝึกหัด
- ทำแบบทดสอบหลังเรียน
1. อ่านคำชี้แจง / คำแนะนำ การใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
3. ตรวจคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน, ใบกิจกรรม,
แบบฝึกหัด, แบบทดสอบหลังเรียน จากเฉลย
4. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ <strong>ชุดที่</strong><strong> 2</strong> ต่อไป
ประเมินผล
ไม่ผ่านเกณฑ์
ผ่านเกณฑ์
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับครู</strong>
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า มีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยทำให้การดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ บรรลุวัตถุประสงค์และมีประสิทธิภาพ ผู้สอนควรเตรียมความพร้อมและปฏิบัติตามคำแนะนำ ดังต่อไปนี้
<ol>
<li>ศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับแผนจัดการเรียนรู้ เนื้อหาที่สอน เอกสารชุดกิจกรรมการเรียนรู้ และคำชี้แจงต่าง ๆ ให้เข้าใจก่อนดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>เตรียมสื่ออุปกรณ์ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้พร้อมและครบจำนวนนักเรียนในชั้นเรียนแต่ละกลุ่ม</li>
<li>เมื่อมีกิจกรรมกลุ่มให้แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 6-7 คน จำนวนกลุ่มขึ้นอยู่กับนักเรียนในชั้นเรียน โดยคละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน ให้มีการเลือกประธานและเลขานุการกลุ่ม และแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบให้กับสมาชิกภายในกลุ่ม</li>
<li>ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูควรชี้แจงให้นักเรียนเข้าใจบทบาทของตนเอง แนะนำขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ แนวปฏิบัติ ในระหว่างการดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ แล้วจึงให้ทำ แบบทดสอบก่อนเรียน</li>
<li>ขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม ครูคอยช่วยเหลือให้คำแนะกระตุ้นให้นักเรียนทำกิจกรรมอย่างกระตือรือร้นและตอบคำถามต่าง ๆ ระหว่างเรียนพร้อมทั้งสังเกตและประเมินพฤติกรรมการทำงานของนักเรียน</li>
<li>เมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมครบถ้วน ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน แล้วนำผลทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนแจ้งให้นักเรียนรับทราบความก้าวหน้าทางการเรียน</li>
<li>การวัดผลและประเมินผล ประเมินจากแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน สังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติงานกลุ่ม ประเมินผลการปฏิบัติงาน ตรวจใบกิจกรรมและบัตรแบบฝึกหัด</li>
<li>เมื่อสิ้นสุดการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ ครูให้นักเรียนร่วมตรวจสอบ เก็บชุดกิจกรรมการเรียนรู้ วัสดุ สิ่งของ และอุปกรณ์ ให้เรียบร้อยเพื่อสะดวกในการใช้ครั้งต่อไป</li>
</ol>
<strong>คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) เรื่องทรงกลมท้องฟ้า เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอนด้วยความซื่อสัตย์และตั้งใจ ดังนี้
<ol>
<li>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า ใช้เวลา 3 ชั่วโมง</li>
<li>แบ่งกลุ่ม ๆ ละ 6-7 คน โดยคละความสามารถนักเรียนในกลุ่มเก่ง ปานกลาง และอ่อน เลือกประธานและเลขานุการ พร้อมทั้งให้ทุกคนได้รับผิดชอบหน้าที่ในการดำเนินกิจกรรมในกลุ่ม (แต่ละกิจกรรมไม่ซ้ำคนเดิม)</li>
<li>อ่านคำชี้แจง คำแนะนำ และขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้เข้าใจก่อนลงมือศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้</li>
<li>ศึกษาสาระการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ และจุดประสงค์การเรียนรู้</li>
<li>ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที</li>
<li>ปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ขณะปฏิบัติกิจกรรมนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อย่างมีอิสระ มีเหตุมีผล ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น เรียนรู้อย่างมีความสุข และสามารถขอคำแนะนำจากครูเมื่อมีปัญหาในการปฏิบัติกิจกรรม</li>
<li>เมื่อปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ตามใบกิจกรรม และแบบฝึกหัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้ตรวจสอบคำตอบได้จากเฉลยใบกิจกรรม และเฉลยแบบฝึกหัด และบันทึกผลลงในแบบบันทึกคะแนนของนักเรียน แต่ถ้าคำตอบไม่ถูกให้กลับไปอ่านทำความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อหาอีกครั้งแล้วตอบใหม่</li>
<li>เมื่อศึกษาและปฏิบัติกิจกรรมครบทุกกิจกรรมแล้วให้ทำแบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที</li>
<li>ตรวจคำตอบจากเฉลยแบบทดสอบก่อน-หลังเรียน พร้อมบันทึกผลคะแนนที่ได้ เพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าทางการเรียน ซึ่งนักเรียนต้องทำแบบทดสอบหลังเรียนได้ร้อยละ 60 ขึ้นไป จึงจะผ่านเกณฑ์ ถ้านักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ตามที่กำหนดให้ทบทวนเนื้อหา แล้วให้ทำแบบทดสอบหลังเรียนอีกครั้ง หากผ่านเกณฑ์ให้ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดต่อไป</li>
</ol>
<strong>ข้อควรปฏิบัติ</strong>
นักเรียนควรศึกษาด้วยความเอาใจใส่ มีความรับผิดชอบต่อตนเอง ไม่ควรดูคำเฉลย ก่อนจะทำกิจกรรมแล้วนักเรียนจะเข้าใจ และได้รับประโยชน์จากชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้มากที่สุด
<strong>สาระการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ และจุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>สาระโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ</strong>
<ol>
<li>เข้าใจกระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก ธรณีพิบัติภัย และผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการศึกษาลำดับชั้นหิน ทรัพยากรธรณี แผนที่และการนำไปใช้ประโยชน์</li>
<li>เข้าใจสมดุลพลังงานของโลก การหมุนเวียนของอากาศบนโลก การหมุนเวียนของน้ำในมหาสมุทร การเกิดเมฆ การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก และผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการพยากรณ์อากาศ</li>
<li>เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะกระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ ความสัมพันธ์ของศาสตร์กับมนุษย์จากการศึกษาตำแหน่งดาวบนทรงกลมฟ้า และปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะ รวมทั้งการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ</li>
</ol>
<strong>สาระการเรียนรู้</strong><strong> </strong>
1. การขึ้นตกของวัตถุบนท้องฟ้าเป็นผลมาจากการหมุนรอบตัวเองของโลก
2. ทรงกลมท้องฟ้าเป็นทรงกลมสมมติที่ครอบโลกอยู่ใช้อธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุและบอกตำแหน่งบนท้องฟ้า
3. โลกหมุนรอบตัวเองรอบละประมาณ 24 ชั่วโมง ทำให้เห็นวัตถุบนทรงกลมท้องฟ้าเคลื่อนที่ไป
รอบละ 24 ชั่วโมง
<strong>ผลการเรียนรู้</strong>
1. สร้างแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้า สังเกต และเชื่อมโยงจุดและเส้นสำคัญของแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้ากับท้องฟ้าจริง และอธิบายการระบุพิกัดของดาวในระบบขอบฟ้า และระบบศูนย์สูตร
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
เมื่อนักเรียนศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5ขั้น) ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า แล้วนักเรียนสามารถ
<ol>
<li>ด้านความรู้ (Knowledge : K)
<ul>
<li>อธิบายความหมายของเส้นและจุดอ้างอิงบนทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
<li>จำลองและอธิบายส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
</ul>
</li>
</ol>
<ol>
<li>ด้านทักษะกระบวนการ (Process : P)</li>
</ol>
2.1 ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
2.1.1 การสังเกต
2.1.2 การหาความสัมพันธ์ของสเปซกับเวลา
2.1.3 การสร้างแบบจำลอง
2.2 ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
2.2.1 การสื่อสารสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ
2.2.2 การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
2.2.3 การสร้างสรรค์และนวัตกรรม
2.2.4 ความร่วมมือ การทำงานเป็นทีมและภาวะผู้นำ
<ol>
<li>ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A)
<ul>
<li>มีวินัย</li>
<li>ใฝ่เรียนรู้</li>
<li>มุ่งมั่นในการทำงาน</li>
</ul>
</li>
</ol>
<ol>
<li>ด้านจิตวิทยาศาสตร์ (Scientific minds : S)</li>
</ol>
4.1 การใช้วิจารณญาณ
4.2 ความใจกว้าง
<strong>ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(เวลาที่ใช้ </strong><strong> 3 ชั่วโมง)</strong>
<strong>ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน 10 ข้อ <strong>(</strong><strong>10 นาที)</strong></li>
</ol>
<strong>ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้</strong>
<strong>1) ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) </strong><strong>(</strong><strong>10 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. ให้นักเรียนดูภาพการเคลื่อนที่ของดาวจากโปรแกรมจำลองท้องฟ้า Stellarium</li>
</ol>
<strong>2) ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) </strong><strong>(</strong><strong>50 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
<li>2. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้</li>
<li>3. นักเรียนทุกคนทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
<li>นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้</li>
<li>นักเรียนทุกคนทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
</ol>
<strong>3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) </strong><strong>(</strong><strong>40 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนร่วมอธิบายการศึกษาใบความรู้ที่ 1 และการทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
<li>2. นักเรียนร่วมสรุปความรู้จากใบความรู้ที่ 1 และการทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
</ol>
<strong>4) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) </strong><strong>(</strong><strong>40 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนแต่ละกลุ่มทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
<li>2. นักเรียนร่วมสรุปความรู้จากใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2</li>
</ol>
<strong>5) ขั้นประเมิน (Evaluation) </strong><strong>(</strong><strong>20 นาที)</strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>2. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนและสรุปผลการประเมินการทำกิจกรรม</li>
</ol>
<strong>ขั้นสรุป </strong>
<ol>
<li>1. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 10 ข้อ<strong> (</strong><strong>10 นาที)</strong></li>
</ol>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>แบบทดสอบก่อนเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำชี้แจง</strong> 1. แบบทดสอบเป็นแบบปรนัยมีทั้งหมด 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที
<ol>
<li> ให้นักเรียนทำเครื่องหมายกากบาท (×) ลงในช่องตัวเลือก ก ข ค ง จ ที่เห็นว่าถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวในกระดาษคำตอบ</li>
</ol>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าคืออะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมทึบสีดำรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่โคจรอยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมาให้โลกโคจรไปรอบ ๆ</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมารอบ ๆ โลกใช้กำหนดพิกัดบนท้องฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>โลกหมุนรอบตัวเองจากทิศไหนไปทิศไหน</li>
</ol>
<ul>
<li>ทิศเหนือไปทิศใต้</li>
<li>ทิศใต้ไปทิศเหนือ</li>
<li>ทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก</li>
<li>ทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก</li>
<li>ทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทิศตะวันออกเฉียงเหนือ</li>
</ul>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าหมุนรอบโลกด้วยอัตราเท่าใด</li>
</ol>
<ul>
<li>60 วินาที</li>
<li>1 ชั่วโมง</li>
<li>24 ชั่วโมง</li>
<li>30 วัน</li>
<li>365 วัน</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้า</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>กลุ่มดาวฤกษ์ 88 กลุ่ม</li>
</ul>
<ol>
<li>จุดที่แกนการหมุนของโลกชี้บนทรงกลมท้องฟ้าเรียกว่าอะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ขั้วฟ้าเหนือ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
</ul>
<ol>
<li>ส่วนประกอบใดของทรงกลมท้องฟ้าที่ทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือกับซีกฟ้าใต้</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
<li>เส้นสุริยะวิถี</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดถูกต้องสำหรับผู้สังเกตที่ประเทศไทย</li>
</ol>
<ul>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกใต้มากกว่าซีกฟ้าเหนือ</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเท่ากับซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเอียงทำมุม 15 องศา</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้ เป็นเวลา 6 เดือน</li>
</ul>
<ol>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้าจะอยู่ห่างจุดเหนือศีรษะเป็นมุมเท่าใด ของผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 0 องศา</li>
</ol>
<ul>
<li>0 องศา</li>
<li>90 องศา</li>
<li>180 องศา</li>
<li>270 องศา</li>
<li>360 องศา</li>
</ul>
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 13 องศาเหนือ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 13 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 77 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 13 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 77 องศา
จ. ใต้ขอบฟ้าทางทางทิศเหนือ 13 องศา
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 18 องศาใต้ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. ไม่สามารถมองเห็นดาวเหนือได้
ข. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 72 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 18 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทิศเหนือ 72 องศา
จ. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 18 องศา
<strong>กระดาษคำตอบ แบบทดสอบ</strong><strong>ก่อนเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (</strong><strong>5 ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
ชื่อ.................................................................................................ชั้น...............เลขที่..........................
ข้อที่
ก
ข
ค
ง
จ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
คะแนนเต็ม
คะแนนที่ได้
10 คะแนน
<strong>( ) ผ่าน ( ) ไม่ผ่าน</strong>
<strong>ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>ทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ทรงกลมฟ้า (</strong><strong>Celestial sphere)</strong>
หมายถึง ทรงกลมสมมติขนาดใหญ่ มีรัศมีอนันต์ โดยมีโลกอยู่ที่จุดศูนย์กลาง มนุษย์ในอดีตจินตนาการว่า โลกถูกห่อหุ้มด้วย <a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere/celestial-motion">ทรงกลมฟ้า</a> ซึ่งประดับด้วยดาวฤกษ์ (Star) จำนวนมากมาย
ทรงกลมฟ้าหมุนรอบโลก 1 รอบ ใช้เวลา 1 วัน
ทำให้เรามองเห็นดาวฤกษ์เคลื่อนที่ไปตามทรงกลมท้องฟ้าด้วยอัตรา 15 องศาต่อชั่วโมง
รูปที่1 ทรงกลมท้องฟ้า
ที่มา: http://avilaastro.weebly.com
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
คนโบราณเชื่อว่า ดวงดาวทั้งหมดบนท้องฟ้าอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทางเท่าๆ กัน โดยดวงดาวเหล่านั้นถูกตรึงอยู่บนผิวของทรงกลมขนาดใหญ่เรียกว่า <strong>“</strong><a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a><strong>”</strong><strong> (Celestial sphere) </strong>โดยมีโลกอยู่ที่ศูนย์กลางของทรงกลม ทรงกลมฟ้าหมุนรอบโลกจากทิศตะวันออกไปตะวันตกโดยที่โลกหยุดนิ่งอยู่กับที่ ไม่เคลื่อนไหว
ปราชญ์ ในยุคต่อมาทำการสังเกตได้ละเอียดขึ้นจึงพบว่า ดวงดาวบนท้องฟ้าอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทางที่แตกต่างกัน กลางวันและกลางคืนเกิดจากการหมุนรอบตัวเองของโลกไม่ใช่การหมุนของทรงกลมฟ้า ตามที่เคยเชื่อกันในอดีต
ปัจจุบันนักดาราศาสตร์ยังคงใช้ทรงกลมท้องฟ้า เป็นเครื่องมือในการระบุตำแหน่งทางดาราศาสตร์ ทั้งนี้เป็นเพราะ หากเราจินตนาการให้โลกเป็นศูนย์กลาง โดยมีทรงกลมฟ้าเคลื่อนที่หมุนรอบ จะทำให้ง่ายต่อการระบุพิกัด หรือเปรียบเทียบตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้า และสังเกตการเคลื่อนที่ของวัตถุเหล่านั้นได้ง่ายขึ้น
รูปที่ 3 มุมเอียงของโลกและระนาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์
ที่มา: https://phys.libretexts.org สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
รูปที่ 4 เส้นสุริยะวิถี
ที่มา: www.taaraka.com www.taaraka.com
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ 3 และ 4</strong>
แกนการหมุนรอบตัวเองของโลกเอียงทำมุมกับ <strong>“ระนาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์” (</strong><strong>Ecliptic)</strong> ด้วยมุมประมาณ <strong>23.5 องศา</strong> จึงทำให้ใน 1 ปีโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์
โดยจุดที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่มาอยู่ในตำแหน่งเดียวกับศูนย์สูตรฟ้าพอดีจุดแรกเรียกกว่า <strong>“จุดวสันตวิษุวัต”</strong> (Vernal Equinox) ประมาณวันที่ 20-21 มีนาคม และจุดที่ 2 เรียกว่า <strong>“จุดศารทวิษุวัต”</strong> (Autumnal Equinox) ประมาณวันที่ 22-23 กันยายน
นอกจากนี้ยังมีจุดที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่มาอยู่ในตำแหน่งทำมุมกับศูนย์สูตรฟ้ามากที่สุด 23.5 องศาจุดแรกเรียกกว่า <strong>“จุดครีษมายัน”</strong> (Summer Solstice) ประมาณวันที่ 21-22 มิถุนายน และจุดที่สองเรียกกว่า <strong>“จุดเห-มายัน”</strong> (Winter Solstice
รูปที่ 7 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 13°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
รูปที่ 8 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 90°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูดสูงขึ้นไป เช่น ละติจูด 13° ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้า 13° (รูปที่ 5)
ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลกเหนือ หรือละติจูด 90° ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้า 90° (รูปที่ 6)
<strong>“เราสามารถสรุปได้ว่า ถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูดเท่าใด</strong><strong> ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่สูงจากขอบฟ้าเท่ากับค่าละติจูด”</strong>
รูปที่ 5 จินตนาการจากพื้นโลก
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ </strong><strong>5 </strong>
ในความเป็นจริง เราไม่สามารถมองเห็นทรงกลมฟ้าได้ทั้งหมดเนื่องจากเราอยู่บนพื้นผิวโลก จึงมองเห็นทรงกลมฟ้าได้เพียงครึ่งเดียว และเรียกแนวที่ท้องฟ้าสัมผัสกับพื้นโลกรอบตัวเราว่า <strong>“เส้นขอบฟ้า”</strong><strong> (Horizon)</strong> ซึ่งเป็นเสมือนเส้นรอบวงบนพื้นราบ ที่มีตัวเราเป็นจุดศูนย์กลาง
หากลากเส้นโยงจากทิศเหนือมายังทิศใต้โดยผ่านจุดเหนือศีรษะจะได้เส้นสมมติซึ่งเรียกว่า <strong>“เส้นเมอริเดียนผู้สังเกต”(</strong><strong>Observer Meridian)</strong>
หากลากเส้นเชื่อมทิศตะวันออก-ทิศตะวันตก โดยให้เส้นสมมตินั้นเอียง<strong>ตั้งฉาก</strong>กับแกนการหมุนรอบตัวเองของโลก จะได้เส้นที่เรียกว่า <strong>“เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้า” (</strong><strong>Celestial equator)</strong> ซึ่งแบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือและซีกฟ้าใต้ หากทำการสังเกตการณ์จากประเทศไทย ซึ่งอยู่บนซีกโลกเหนือ จะมองเห็นซีกฟ้าเหนือมีอาณาบริเวณมากกว่าซีกฟ้าใต้เสมอ ศีรษะเท่ากับละติจูดที่ผู้สังเกตการณ์อยู่
รูปที่ 6 ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 0°
ที่มา: <a href="http://www.lesaproject.com">www.lesaproject.com</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
เมื่อมองจากพื้นโลกเราจะเห็นทรงกลมท้องฟ้า <strong>“เคลื่อนที่จากทิศตะวันออกไปยังทิศตะวันตก”</strong> อย่างไรก็ตามเนื่องจากโลกของเราเป็นทรงกลม ดังนั้นมุมมองของการเคลื่อนที่ของทรงกลมท้องฟ้าย่อมขึ้นอยู่กับตำแหน่งละติจูด (เส้นรุ้ง) ของผู้สังเกตการณ์ เช่นถ้าผู้สังเกตการณ์อยู่บนเส้นศูนย์สูตร หรือละติจูด 0 องศา ขั้วฟ้าเหนือจะอยู่ที่มุมเงย 0 องศา (รูปที่ 6)
รูปที่ 2 จินตนาการจากอวกาศ
ที่มา: <a href="https://solarsystem.nasa.gov">https://solarsystem.nasa.gov</a>
สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2559
<strong>พิจารณารูปที่ </strong><strong>2 </strong>
หากต่อแกนหมุนของโลกออกไปบนท้องฟ้าทั้งสองด้าน เราจะได้จุดสมมติเรียกว่า <strong>“ขั้วฟ้าเหนือ”</strong><strong> (North </strong><strong>celestial pole)</strong> และ <strong>“ขั้วฟ้าใต้”</strong><strong> (South celestial pole)</strong> โดยขั้วฟ้าทั้งสองจะมีแกนเดียวกันกับแกนการหมุนรอบตัวเองของโลก และขั้วฟ้าเหนือจะชี้ไปประมาณตำแหน่งของดาวเหนือ ทำให้เรามองเห็นเหมือนว่าดาวเหนือไม่มีการเคลื่อนที่
หากขยายเส้นศูนย์สูตรโลกออกไปบนท้องฟ้าโดยรอบ เราจะได้เส้นสมมติเรียกว่า <strong>“เส้นศูนย์สูตรฟ้า”(</strong><strong>Celestial equator)</strong> โดยเส้นศูนย์สูตรฟ้าจะทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็น <strong>“ซีกฟ้าเหนือ” (</strong><strong>North hemisphere)</strong> และ <strong>“ซีกฟ้าใต้”</strong><strong> (South hemisphere)</strong> เช่นเดียวกับที่เส้นศูนย์สูตรโลกแบ่งโลก ออกเป็นซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ โดยระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะทำมุม<strong>ตั้งฉาก</strong>กับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ และ<strong>ทำมุมห่าง</strong>จากจุดเหนือศีรษะเท่ากับละติจูดที่ผู้สังเกตการณ์อยู่
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<br /><strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>บอกความหมายของเส้นและจุดอ้างอิงบนทรงกลมฟ้า</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้าและทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>9 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่คำที่มีความหมายตรงกันให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือเติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong>_______1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
<strong>South celestial pole</strong>
<strong>_______2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
<strong>Meridian</strong>
<strong>_______3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
<strong>North celestial pole</strong>
<strong>_______4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
<strong>Horizon</strong>
<strong>_______5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
<strong>Celestial sphere</strong>
<strong>_______6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
<strong>Zenith</strong>
<strong>_______7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
<strong>North hemisphere</strong>
<strong>_______8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
<strong>Celestial equator</strong>
<strong>_______9</strong>
<strong>จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong>I</strong>
<strong>South hemisphere</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>7 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้นำตัวอักษรหน้าคำ ในกรอบสี่เหลี่ยมด้านซ้ายมือ เขียนเติมลงในส่วนต่าง ๆ ของภาพให้ถูกต้อง</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>A. ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B. เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>C. ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>D.ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>E. เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>F. เส้นเมอริเดียน </strong>
<strong>G.จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>3</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าที่มีความสัมพันธ์กับหน้าที่ของส่วนประกอบนั้นให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong>_______1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
<strong>_______2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>_______3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
<strong>_______4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong>_______5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>_______6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ
<strong>_______7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้
<strong>_______8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>4</strong><strong> </strong><strong>(ข้อละ </strong><strong>1 คะแนน รวม 8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้เขียนความสำคัญของส่วนประกอบต่อไปนี้</strong>
<strong>ข้อ</strong>
<strong>ส่วนประกอบ</strong>
<strong>ความสำคัญ</strong>
<strong>1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. </strong>
<strong>..................................................................................................................................</strong>
<strong>4</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>ศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong>8</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>เมอริเดียน</strong>
<strong> </strong>
<strong>.................................................................................................................................. ..................................................................................................................................</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>2 เรื่อง สร้างแบบจำลองทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>สร้างแบบจำลองท้องฟ้าตามความเข้าใจของนักเรียน</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า และทำใบกิจกรรมที่ 1.2
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุส่วนประกอบต่าง ๆ ของทรงกลมท้องฟ้าให้ถูกต้องสมบูรณ์</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>20 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุ “เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ใต้” “เส้นศูนย์สูตรฟ้าและมุมห่างจากจุดเหนือศีรษะ” และ “เส้นขอบฟ้า”</strong>
<ol>
<li>1. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 45o</li>
</ol>
<ol>
<li>2. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 70o</li>
</ol>
<ol>
<li>3. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -70o</li>
</ol>
<ol>
<li>4. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -40o</li>
</ol>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>แบบฝึกหัด</strong>
<strong> </strong>
<strong>ชื่อ – สกุล ..............................................................................................เลขที่.................................</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง</strong> ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (/) หน้าข้อความที่ถูก และทำเครื่องหมาย (X) หน้าข้อความที่ผิด
1. เส้นศูนย์สูตรฟ้า คือ เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
2. ท้องฟ้าของซีกฟ้าเหนือท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
3. เส้นขอบฟ้าแบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
4. ขั้วฟ้าเหนือคือจุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
5. ระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะตั้งฉากกับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ
6. เส้นขอบฟ้าจะเปลี่ยนแปลงไปตามตำแหน่งผู้สังเกตการณ์
7. ผู้สังเกตการณ์บริเวณซีกโลกใต้ จะเห็นดาวเหนืออยู่บริเวณขอบฟ้าพอดี
8. ผู้สังเกตการณ์บริเวณละติจูด 19 องศา จะเห็นดาวเหนืออยู่ห่างจุดเหนือศีรษะ 19 องศา
9. ดาวเหนือจะอยู่ในตำแหน่งขั้วฟ้าเหนือเสมอ
10. เส้นขอบฟ้าและเส้นศูนย์สูตรฟ้า อยู่ในตำแหน่งเดียวกันเมื่อผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลก
<strong>แบบทดสอบหลังเรียน</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>คำชี้แจง</strong> 1. แบบทดสอบเป็นแบบปรนัยมีทั้งหมด 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที
<ol>
<li> ให้นักเรียนทำเครื่องหมายกากบาท (×) ลงในช่องตัวเลือก ก ข ค ง จ ที่เห็นว่าถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวในกระดาษคำตอบ</li>
</ol>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าคืออะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมารอบ ๆ โลกใช้กำหนดพิกัดบนท้องฟ้า</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่ถูกจินตนาการขึ้นมาให้โลกโคจรไปรอบ ๆ</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่โคจรอยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมทึบสีดำรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
<li>ทรงกลมใสรัศมีอนันต์ที่อยู่รอบ ๆ โลก</li>
</ul>
<ol>
<li>โลกหมุนรอบตัวเองจากทิศไหนไปทิศไหน</li>
</ol>
<ul>
<li>ทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทิศตะวันออกเฉียงเหนือ</li>
<li>ทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก</li>
<li>ทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก</li>
<li>ทิศใต้ไปทิศเหนือ</li>
<li>ทิศเหนือไปทิศใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>ทรงกลมท้องฟ้าหมุนรอบโลกด้วยอัตราเท่าใด</li>
</ol>
<ul>
<li>365 วัน</li>
<li>60 วินาที</li>
<li>30 วัน</li>
<li>24 ชั่วโมง</li>
<li>1 ชั่วโมง</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้า</li>
</ol>
<ul>
<li>กลุ่มดาวฤกษ์ 88 กลุ่ม</li>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>จุดที่แกนการหมุนของโลกชี้บนทรงกลมท้องฟ้าเรียกว่าอะไร</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>จุดเหนือศีรษะ</li>
<li>ขั้วฟ้าเหนือ</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>ส่วนประกอบใดของทรงกลมท้องฟ้าที่ทำหน้าที่แบ่งท้องฟ้าออกเป็นซีกฟ้าเหนือกับซีกฟ้าใต้</li>
</ol>
<ul>
<li>เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้</li>
<li>เส้นเมริเดียนผู้สังเกต</li>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</li>
<li>เส้นสุริยะวิถี</li>
<li>เส้นขอบฟ้า</li>
</ul>
<ol>
<li>ข้อใดถูกต้องสำหรับผู้สังเกตที่ประเทศไทย</li>
</ol>
<ul>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้ เป็นเวลา 6 เดือน</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซึกเหนือเอียงทำมุม 15 องศา</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกใต้มากกว่าซีกฟ้าเหนือ</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือมากกว่าซีกฟ้าใต้</li>
<li>เห็นท้องฟ้าซีกเหนือเท่ากับซีกฟ้าใต้</li>
</ul>
<ol>
<li>เส้นศูนย์สูตรฟ้าจะอยู่ห่างจุดเหนือศีรษะเป็นมุมเท่าใด ของผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 0 องศา</li>
</ol>
<ul>
<li>360 องศา</li>
<li>270 องศา</li>
<li>180 องศา</li>
<li>90 องศา</li>
<li>0 องศา</li>
</ul>
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 13 องศาเหนือ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 77 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 13 องศา
ค. ใต้ขอบฟ้าทางทางทิศเหนือ 13 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 77 องศา
จ. สูงจากขอบฟ้าทางทิศใต้ 13 องศา
<ol>
<li>ผู้สังเกตการณ์ที่อยู่ละติจูด 18 องศาใต้ จะสังเกตเห็นดาวเหนืออยู่ในตำแหน่งใด</li>
</ol>
ก. สูงจากขอบฟ้าทางทิศเหนือ 18 องศา
ข. สูงจากขอบฟ้าทิศเหนือ 72 องศา
ค. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 18 องศา
ง. สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 72 องศา
จ. ไม่สามารถมองเห็นดาวเหนือได้
<strong>กระดาษคำตอบ แบบทดสอบ</strong><strong>หลังเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (</strong><strong>5ขั้น)</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
ชื่อ.................................................................................................ชั้น...............เลขที่..........................
ข้อที่
ก
ข
ค
ง
จ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
คะแนนเต็ม
คะแนนที่ได้
10 คะแนน
<strong>( ) ผ่าน ( ) ไม่ผ่าน</strong>
เกณฑ์การผ่านต้องได้ 8 คะแนนขึ้นไป
<strong>เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>1</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>บอกความหมาย และระบุส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าได้</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า และทำใบกิจกรรมที่ 1.1 ตอนที่ 1-4</li>
</ol>
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>9 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่คำที่มีความหมายตรงกันให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>___</strong><strong>E</strong><strong>____1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
<strong>South celestial pole</strong>
<strong>___</strong><strong>C</strong><strong>____2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
<strong>Meridian</strong>
<strong>___</strong><strong>A</strong><strong>____3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
<strong>North celestial pole</strong>
<strong>___</strong><strong>H</strong><strong>____4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
<strong>Horizon</strong>
<strong>___</strong><strong>G</strong><strong>____5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
<strong>Celestial sphere</strong>
<strong>___</strong><strong>I</strong><strong>____6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
<strong>Zenith</strong>
<strong>___</strong><strong>D</strong><strong>____7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
<strong>North hemisphere</strong>
<strong>___</strong><strong>B</strong><strong>____8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
<strong>Celestial equator</strong>
<strong>___</strong><strong>F</strong><strong>____9</strong>
<strong>จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong>I</strong>
<strong>South hemisphere</strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>7 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้นำตัวอักษรหน้าคำ ในกรอบสี่เหลี่ยมด้านซ้ายมือ เขียนเติมลงในส่วนต่าง ๆ ของภาพให้ถูกต้อง</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
A
C
D
B
E
F
G
<strong>A. ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B. เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>C. ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>D. ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>E. เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>F. เส้นเมอริเดียน </strong>
<strong>G. จุดเหนือศีรษะ</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>3</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้จับคู่ส่วนประกอบของทรงกลมท้องฟ้าที่มีความสัมพันธ์กับหน้าที่ของส่วนประกอบนั้นให้ถูกต้อง โดยการนำอักษรภาษาอังกฤษในช่องด้านขวามือ เติมหน้าตัวเลขในช่องด้านซ้ายมือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>___</strong><strong>F</strong><strong>____1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong>A.</strong>
เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
<strong>___</strong><strong>D</strong><strong>____2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong>B.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>___</strong><strong>H</strong><strong>____3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong>C.</strong>
แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
<strong>___</strong><strong>C</strong><strong>____4</strong>
<strong>เส้นศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong>D.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong>___</strong><strong>B</strong><strong>____5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong>E.</strong>
ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า
<strong>___</strong><strong>E</strong><strong>____6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong>F.</strong>
ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ
<strong>___</strong><strong>A</strong><strong>____7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong>G.</strong>
เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้
<strong>___</strong><strong>G</strong><strong>____8</strong>
<strong>เส้นเมอริเดียน</strong>
<strong>H.</strong>
จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>ตอนที่ </strong><strong>4</strong><strong> </strong><strong>(ข้อละ </strong><strong>1 คะแนน รวม 8 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้เขียนความสำคัญของส่วนประกอบต่อไปนี้</strong>
<strong> </strong>
<strong>ข้อ</strong>
<strong>ส่วนประกอบ</strong>
<strong>ความสำคัญ</strong>
<strong>1</strong>
<a href="http://www.lesa.biz/astronomy/celestial-sphere"><strong>ทรงกลมฟ้า</strong></a>
<strong> </strong>
<strong>...........................</strong>ใช้ศึกษาและระบุพิกัดของวัตถุ<strong>..................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>2</strong>
<strong>ขั้วฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>...................</strong>จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า<strong>.................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>3</strong>
<strong>ขั้วฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>..................</strong>จุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกใต้ชี้บนทรงกลมท้องฟ้า<strong>......................... </strong>
<strong>..................................................................................................................................</strong>
<strong>4</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>ศูนย์สูตรฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>....................</strong>แบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้<strong>..................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>5</strong>
<strong>ซีกฟ้าเหนือ</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>ท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า<strong>................................................ ..................................................................................................................................</strong>
<strong>6</strong>
<strong>ซีกฟ้าใต้</strong>
<strong> </strong>
<strong>....................</strong><strong>.</strong>ท้องฟ้าส่วนที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรฟ้า<strong>.................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>7</strong>
<strong>เส้นขอบฟ้า</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน<strong>...................................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong>8</strong>
<strong>เส้น</strong>
<strong>เมอริเดียน</strong>
<strong> </strong>
<strong>.....................</strong>เส้นที่ลากจากทิศเหนือผ่านดาวไปยังทิศใต้<strong>....................................... ..................................................................................................................................</strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong> </strong>
<strong>เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.</strong><strong>2</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong> </strong>
<strong>สมาชิกกลุ่ม</strong>
1…………………………………………………….
2…………………………………………………….
3…………………………………………………….
4…………………………………………………….
5…………………………………………………….
6…………………………………………………….
<strong> </strong>
<strong>จุดประสงค์การเรียนรู้</strong>
<ol>
<li>2. สร้างแบบจำลองท้องฟ้าตามความเข้าใจของนักเรียน</li>
</ol>
<strong>คำชี้แจง</strong>
<ol>
<li>ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 2 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</li>
<li>นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความรู้ที่ได้จากการศึกษาใบความรู้ที่ 1</li>
</ol>
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องจุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้าและทำใบกิจกรรมที่ 1.2 ตอนที่ 1-2
JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ
<strong>ตอนที่ </strong><strong>1</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าและส่วนประกอบต่าง ๆ ของทรงกลมท้องฟ้าให้ถูกต้องสมบูรณ์</strong>
* ให้คะแนนตามความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำตอบว่าระบุส่วนประกอบครบจากทั้งหมดตามสัดส่วน
จำนวนส่วนประกอบ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 ขึ้นไป
คะแนนที่ได้
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
<strong>ตอนที่ </strong><strong>2</strong><strong> </strong><strong>(</strong><strong>20 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง </strong><strong> ให้วาดรูปทรงกลมท้องฟ้าจำลองและระบุ “ทิศ” “จุดเหนือศีรษะ” “เส้นแนวขั้วฟ้าเหนือ-ใต้” “เส้นศูนย์สูตรฟ้า” “มุมห่างจากจุดเหนือศีรษะ” และ “เส้นขอบฟ้า”</strong>
<ol>
<li>1. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 45o</li>
</ol>
<ol>
<li>2. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด 70o</li>
</ol>
<ol>
<li>3. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -70o</li>
</ol>
<ol>
<li>4. ผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ละติจูด -40o</li>
</ol>
* ให้คะแนนตามความถูกต้องและสมบูรณ์ของคำตอบว่าระบุส่วนประกอบครบจากทั้งหมดตามสัดส่วน
จำนวนส่วนประกอบ
1
2
3
4
5 ขึ้นไป
คะแนนที่ได้
1
2
3
4
5
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1</strong>
<strong>เฉลยแบบฝึกหัด</strong>
<strong> </strong>
<strong>ชื่อ – สกุล ..............................................................................................เลขที่.................................</strong>
<strong>เรื่อง จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า </strong><strong>(</strong><strong>10 คะแนน)</strong>
<strong>คำสั่ง</strong> ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (/) หน้าข้อความที่ถูก และทำเครื่องหมาย (X) หน้าข้อความที่ผิด
X
1. เส้นศูนย์สูตรฟ้า คือ เส้นแบ่งระหว่างท้องฟ้ากับพื้นดิน
/
2. ท้องฟ้าของซีกฟ้าเหนือท้องฟ้าส่วนที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้า
X
3. เส้นขอบฟ้าแบ่งทรงกลมท้องฟ้าเป็นซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้
/
4. ขั้วฟ้าเหนือคือจุดที่แกนการหมุนจากขั้วโลกเหนือชี้บนทรงกลมท้องฟ้า
/
5. ระนาบศูนย์สูตรฟ้าจะตั้งฉากกับแนวขั้วฟ้าเหนือ-ขั้วฟ้าใต้เสมอ
/
6. เส้นขอบฟ้าจะเปลี่ยนแปลงไปตามตำแหน่งผู้สังเกตการณ์
X
7. ผู้สังเกตการณ์บริเวณซีกโลกใต้ จะเห็นดาวเหนืออยู่บริเวณขอบฟ้าพอดี
X
8. ผู้สังเกตการณ์บริเวณละติจูด 19 องศา จะเห็นดาวเหนืออยู่ห่างจุดเหนือศีรษะ 19 องศา
/
9. ดาวเหนือจะอยู่ในตำแหน่งขั้วฟ้าเหนือเสมอ
/
10. เส้นขอบฟ้าและเส้นศูนย์สูตรฟ้า อยู่ในตำแหน่งเดียวกันเมื่อผู้สังเกตการณ์อยู่ที่ขั้วโลก
<strong>เฉลยแบบทดสอบ</strong>
<strong>ก่อนเรียนและหลังเรียน</strong>
<strong>ชุดกิจกรรมการเรียนรู้</strong>
<strong>ชุดที่ </strong><strong>1 จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมท้องฟ้า</strong>
<strong>เอกสารอ้างอิง</strong>
<strong>ก่อนเรียน</strong>
<strong>หลังเรียน</strong>
<strong>ข้อที่</strong>
<strong>เฉลย</strong>
<strong>ข้อที่</strong>
<strong>เฉลย</strong>
1
<strong>จ</strong>
1
<strong>ก</strong>
2
<strong>ง</strong>
2
<strong>ค</strong>
3
<strong>ค</strong>
3
<strong>ง</strong>
4
<strong>จ</strong>
4
<strong>ก</strong>
5
<strong>ก</strong>
5
<strong>ง</strong>
6
<strong>ค</strong>
6
<strong>ค</strong>
7
<strong>ก</strong>
7
<strong>ง</strong>
8
<strong>ข</strong>
8
<strong>ง</strong>
9
<strong>ค</strong>
9
<strong>ข</strong>
10
<strong>ก</strong>
10
<strong>จ</strong>
<br />
มาลี สุทธิโอภาส และคณะ. (2555). <em>อวกาศ.</em> กรุงเทพ: บริษัท สำนักพิมพ์แม็ค จำกัด.
วิภู รุโจปการ. (2550). <em>เอกภพเพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของจักรวาล.</em> กรุงเทพ: บริษัท นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ จำกัด.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2556). <em>หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ.</em> กรุงเทพ: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2555). <em>หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์ 6.</em> กรุงเทพ: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2558). <em>หนังสือเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อเสริมศักยภาพวิทยาศาสตร์ โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ.</em> กรุงเทพ: บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด.
Karttunen,H. (2007). <em>Astronomy (Fifth Edition).</em> New York USA: Springer-Verlag.
<a href="http://www.science.cmu.ac.th/observatory">www.science.cmu.ac.th/observatory</a>
www.lesaproject.com
www.png.pngtree.com
ใบตอบรับดาวน์โหลดได้เฉพาะเจ้าของผลงานเท่านั้น